Cách phát hiện sớm bệnh u não ở trẻ và cùng con vượt qua nguy hiểm – Kỳ 1

U não là bệnh về hệ thần kinh nguy hiểm ở trẻ em, có nguy cơ gây tử vong rất cao. Nếu phát hiện sớm, điều trị bệnh khá tốt nhưng không dễ vì các dấu hiệu ban đầu khá giống các bệnh thông thường khác.

Có lẽ chưa ai nói cho các ba mẹ trẻ hiểu rằng những kiến thức nhận biết bệnh lý này quan trọng như thế nào. Nhưng hẳn các ba mẹ đều biết, tất cả các bệnh mà trẻ mắc phải, nếu nhận biết sớm được chừng nào để kịp thời can thiệp, điều trị, thì bé có cơ hội khỏi bệnh cao chừng đó! Đối với căn bệnh u não ở trẻ cũng vậy.

Khi tế bào não phát triển bất bình thường hoặc ngoài tầm kiểm soát, lúc này sẽ hình thành một khối u trong não của bé. Nếu khối u gây chèn ép lên một phần của não, sẽ tác động lên chức năng mà phần não đó kiểm soát.

Nghe có vẻ nguy hiểm, nhưng mẹ đừng lo vì nếu được phát hiện sớm, u não vẫn có thể được điều trị tốt. Hầu hết những loại u não diễn tiến chậm đều có thể điều trị hết với phẫu thuật. Còn với những loại u não diễn tiến nhanh cần điều trị bổ trợ với hoá trị hoặc xạ trị, hay kết hợp cả hai.

cach-phat-hien-som-benh-u-nao-o-tre-va-cung-con-vuot-qua-nguy-hiem-ky-1-h1

Các loại u não và mức độ nguy hiểm

Có nhiều loại u não. Một số biểu hiện ác tính (có nghĩa là nó có thể di căn sang bộ phận khác của cơ thể), còn một số khác thì không. Các bác sĩ phân loại khối u dựa trên vị trí của nó, loại tế bào trong khối u, và mức độ diễn tiến của khối u như thế nào.

Mức độ biệt hoá cao và biệt hoá thấp: thông thường, loại u biệt hoá thấp diễn tiến rất chậm, trong khi u biệt hoá cao diễn tiến khá nhanh và có thể có biểu hiện ung thư. Các loại u biệt hoá cao có thể xâm lấn sang những mô lân cận hoặc có thể di căn sang những bộ phận khác của cơ thể, và chúng dễ tái phát sau điều trị cắt bỏ u. Những loại u biệt hoá cao thông thường có tiên lượng xấu hơn so với những loại u biệt hoá thấp.

Khu trú và xâm lấn: những loại u khu trú thường chỉ cố định ở một vị trí và dễ cắt bỏ hơn, miễn sao nó nằm trong vùng não có thể cắt bỏ được. Những loại u xâm lấn thường di căn đến những khu vực mô não lân cận và sẽ khó khăn hơn hoặc không thể cắt bỏ một cách hoàn toàn.

U nguyên phát và u thứ phát: U nguyên phát có nguồn gốc từ bên trong não. Những u thứ phát là những tế bào ung thư di căn đến não từ một khối u nguyên phát ở một chỗ khác trong cơ thể. Ở trẻ em, hầu hết những khối u não là u nguyên phát.

cach-phat-hien-som-benh-u-nao-o-tre-va-cung-con-vuot-qua-nguy-hiem-ky-1-h2

Nguyên nhân gây u não ở trẻ em

Các bác sĩ hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân gây u não, nhưng các nhà nghiên cứu tin rằng có mối liên quan giữa gen và môi trường gây nên căn bệnh này.

Những em bé có bệnh lý di truyền sẽ có nguy cơ bị u não lớn hơn. Những bé mắc bệnh như u xơ thần kinh (neurodibromatosis), bệnh Hippel-Lindau, hội chứng Li-Fraumeni cũng thường dễ bị u não hơn.

cach-phat-hien-som-benh-u-nao-o-tre-va-cung-con-vuot-qua-nguy-hiem-ky-1-h3

Dấu hiệu và triệu chứng để nhận biết sớm

U não có thể gây ra những triệu chứng bằng cách chèn ép trực tiếp phần não có vai trò kiểm soát chức năng của cơ thể, hoặc làm tăng dịch não tuỷ và áp lực nội sọ.

Các dấu hiệu và triệu chứng rất đa dạng tuỳ thuộc vào giai đoạn và vị trí của khối u, bao gồm:

  • Nôn ói
  • Co giật
  • Yếu cơ mặt, cơ thân mình, tứ chi
  • Nói lắp bắp
  • Đi đứng khó khăn
  • Phối hợp động tác kém, hoặc không thể thực hiện động tác cần khả năng phối hợp cao
  • Đau đầu dữ dội
  • Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đầu trẻ sẽ tăng kích thước nhanh chóng do sọ não chưa phát triển hoàn toàn.

Vì các triệu chứng có thể diễn tiến một cách từ từ và giống các tình trạng bệnh lý khác của trẻ nhỏ nên u não đôi khi có thể rất khó để chẩn đoán. Nếu mẹ nghi ngờ bé có những triệu chứng của u não, đừng ngại ngùng mà hãy đưa bé đi khám bác sĩ ngay nhé!

Các bước để bác sĩ chẩn đoán và xử lý u não ở trẻ

Để chẩn đoán u não, các bác sĩ sẽ tiến hành khám thần kinh cho bé, để xem bé có các dấu thần kinh định vị hay không (phần não tổn thương sẽ cho biểu hiện triệu chứng thần kinh tương ứng mà nó chi phối) và thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh như CT (chụp cắt lớp vi tính), MRI (chụp cộng hưởng từ), hoặc cả hai để tìm xem bé có u não hay không và để khảo sát khối u về vị trí, phân độ. Để kết quả được chính xác, bác sĩ sẽ yêu cầu bé phải nằm yên trong quá trình chụp. Thậm chí ở những em bé quá nhỏ sẽ cần gây mê để thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh.

Nếu các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh phát hiện ra khối u não, bước tiếp theo bé cần phải được làm phẫu thuật để loại bỏ khối u đó. Một bác sĩ chuyên khoa ngoại thần kinh về nhi sẽ là người thực hiện cuộc phẫu thuật này, nếu không thể loại bỏ khối u hoàn toàn, bác sĩ sẽ chỉ lấy một phần khối u hoặc lấy một mẫu mô nhỏ của khối u để đem đi làm giải phẫu bệnh giúp xác định chẩn đoán cuối cùng chính xác nhất.

Một mẫu mô của khối u sẽ được kiểm tra và quan sát cẩn thận dưới kính hiển vi để xác định chính xác tính chất của u, xác định đó là u biệt hoá cao hay thấp. Với thông tin từ giải phẫu bệnh, các bác sĩ sẽ hội chẩn với nhau và đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất dành cho bé.

Bệnh u não vô cùng đáng sợ, thế nhưng nếu được phát hiện sớm thì khả năng điều trị cho em bé sẽ cao hơn, vậy làm sao để điều trị cho bé và làm thế nào để giúp bé chấp nhận căn bệnh của mình, các ba mẹ hãy đón đọc ở kỳ 2 nhé!

Thanh Tùng (Bác sĩ đa khoa – Đại học Y Dược TP.HCM)

  • 615 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?