Cẩm nang bỏ túi hoàn hảo cho mẹ chăm sóc con yêu (Phần 1)

Khi mang thai bé yêu, cơ thể người mẹ sẽ có rất nhiều thay đổi từ các thói quen sinh hoạt hằng ngày đến trạng thái tinh thần. Bạn có thể cảm thấy khó chịu, đau mỏi và dễ xúc động nhưng tin chắc bạn sẽ vượt qua được.

Thêm vào đó bạn cũng sẽ trải qua những giây phút vô cùng quý giá khi nghe thấy nhịp tim của trẻ, cảm nhận thai máy trong bụng và những cử động của bé trong thai.

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu

Chuẩn bị cho việc có mang

Phần lớn các bà mẹ lần đầu mang thai sẽ không lường trước được hết những bất ổn về tâm lý sẽ diễn ra trong suốt thai kỳ. Đặc biệt, có thai sẽ làm cho hooc-môn trong cơ thể người phụ nữ thay đổi, khiến họ cảm thấy mệt mỏi, buồn nôn, thèm ăn vô cớ, khó chịu trong người, dễ quên, hay cáu gắt... Vì thế, bạn nên có sự chuẩn bị thật tốt về tâm lý trước khi mang thai.

Nếu bạn đang uống thuốc để chữa bệnh, cần hỏi ý kiến bác sỹ chuyên khoa xem loại thuốc đang dùng có ảnh hưởng gì đến việc có thai hay không. Nếu phải dừng thuốc để có con, bạn hãy suy xét thật kỹ lưỡng về những mặt có lợi và có hại đối với sức khỏe của bạn, rồi đưa ra quyết định.

Trước khi mang thai, bạn nên đi tiêm phòng một số bệnh như: cúm, Rubella, thủy đậu, vì nếu mắc những bệnh này trong 3 tháng đầu của thai kỳ, thai nhi có nguy cơ bị dị tật bẩm sinh rất cao.

Bạn cũng nên đi khám răng, lấy cao răng để hạn chế viêm lợi, sâu răng và những bệnh liên quan khác đến răng miệng. Vì khi mang thai, bạn rất dễ mắc phải chứng bệnh này.

Ngoài ra, cả gia đình bạn cũng nên tiến hành tẩy giun, tránh lây nhiễm sang cho thai phụ.

Cả vợ và chồng nên bỏ các thói quen xấu như: hút thuốc lá, uống rượu, bia, cà phê… Vì những chất này có thể gây ra các dị tật bẩm sinh, các bệnh về hô hấp cho đứa con tương lai của bạn hoặc dẫn đến việc sinh non và các vấn đề khác.

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu

Tiến trình phát triển thai nhi

Ba tháng đầu thai kỳ - sự sống mới định hình

Đầu tiên, hàng triệu tinh trùng sẽ di chuyển từ âm đạo vào vòi trứng, nơi trứng của bạn đang chờ. Một enzyme (chất xúc tác) sẽ được tiết ra để giúp một “chú” (có thể là hai) tinh trùng xâm nhập được vào trứng, nơi quá trình thụ tinh sẽ diễn ra tạo thành phôi thai. 

Sau 3 tuần chiều dài của phôi thai chỉ khoảng 1,25mm nhưng đã hình thành rất nhiều tế bào. Phôi bắt đầu có, ống thần kinh chạy dọc suốt chiều dài của phôi mà về sau sẽ tạo thành cột sống và não của bé. Một hạt nhỏ ở giữa phôi sẽ sớm phát triển thành trái tim của con bạn.

Đến tuần thứ 6, chiều dài từ đầu đến mông của bé khoảng từ 1,4 cm - 2cm, kích thước gần bằng một hạt đậu nhỏ. Lúc này, não đã thành hình rõ, tuyến sinh dục đang phát triển để hình thành bộ phận sinh dục nam hoặc nữ.

Tuần thứ 9, bé sẽ “bận rộn” với việc học nuốt nước ối và đá chân. Tất cả các bộ phận chính của cơ thể như: gan, thận, ruột, não và phổi đã phát triển đầy đủ.

Tuần thứ 12, bé của bạn dài khoảng 6 - 8 cm và cân nặng đạt từ 13 - 20g và gương mặt của bé đã có nhiều đổi. Mắt đã bắt đầu dịch chuyển lại gần nhau, thay vì nằm xa tít ở 2 bên trán và tai cũng đã về đúng vị trí.

Ba tháng giữa thai kỳ – khám phá sự phát triển của bé

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu

Ở tuần thứ 15, bé yêu của bạn đã cao khoảng 12 cm (tính từ đầu đến mông) cân nặng khoảng 95 - 100g. Xương của bé đang chuyển từ dạng sụn mềm sang dạng xương cứng; dây rốn nối với nhau thai đang phát triển mạnh và dày hơn; các khớp có thể di chuyển và các tuyến mồ hôi cũng bắt đầu phát triển.

Tuần thứ 17, các giác quan của thai nhi đã phát triển mạnh mẽ. Não đang phân chia thành từng vùng chuyên biệt như khứu giác, vị giác, thính giác, thị giác, xúc giác. Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng, lúc này bé đã có khả năng nghe được giọng nói của bạn, vì thế, bạn đừng ngại ngần đọc thật to, nói chuyện hoặc hát cho bé nghe những giai điệu hạnh phúc.

Đến tuần thứ 21, thai nhi có chiều dài khoảng 18 - 20 cm và nặng khoảng 400 - 450 g, kích thước này tương đương với một con búp bê nhỏ. Cơ thể thai nhi bắt đầu lớn dần, nhưng da của thai nhi vẫn có những nếp nhăn. Vào giai đoạn này, các lông tơ trên cơ thể bé thỉnh thoảng đậm màu hơn; mặt và cơ thể của thai nhi đã bắt đầu trông giống hình dạng của một trẻ sơ sinh sắp chào đời.

Tuần thứ 24, chiều dài của thai nhi tính từ đầu đến mông đạt khoảng 21 - 23 cm, cân nặng khoảng 900 - 910g; mạng lưới dây thần kinh trong tai bé đang phát triển tốt và nhạy cảm hơn trước rất nhiều, vì thế bé không chỉ nghe thấy giọng nói của bạn mà còn nghe thấy cả giọng của người đang nói chuyện với bạn. Bây giờ, bé đã hít vào và thở ra một lượng nhỏ nước ối, đây là hoạt động cần thiết cho sự phát triển của phổi. Những cử động thở này là bài thực hành hữu ích để chuẩn bị cho lần hít thở đầu tiên sau khi bé ra đời.

Ba tháng cuối thai kỳ - bé chơi đùa trong bụng mẹ

Lúc này, thai nhi đã có thể chớp mắt và với thị lực đang phát triển, thai nhi có thể nhìn thấy ánh sáng lọc qua tử cung của bạn. Trong não của bé hàng tỉ tế bào thần kinh đang phát triển, bề mặt não nhẵn và mặt não xuất hiện các rãnh nhăn cùng với các vết lõm điển hình. Lông mày, lông mi của bé đã xuất hiện và tóc mọc dài ra. Thân hình tròn trịa hơn để chuẩn bị cho cuộc sống bên ngoài.

Đến tuần thứ 30, bé có thể xoay đầu từ bên này sang bên kia và tay, chân, cơ thể đã tròn trĩnh hơn, vì lớp mỡ dưới da ngày một dày lên. Bé hoạt động nhiều hơn, đặc biệt là các động tác nhào lộn có thể sẽ khiến bạn thức giấc khi đang ngủ.

Vào tuần thứ 35, do chiều dài và trọng lượng của bé tăng nhanh nên trong tử cung không còn nhiều chỗ trống để bé cuộn mình, nhào lộn nữa. Tuy nhiên bé vẫn duy trì những cú đá. Và thận của bé đã phát triển hoàn toàn và gan có thể lọc chất thải; cơ thể thai nhi cơ bản đã hoàn thiện. 

Và từ tuần thứ 37-40, bé có thể chào đời bất cứ lúc nào.

Bạn nên ăn gì khi mang thai

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu
Trong 3 tháng đầu, các bà mẹ có thể chưa muốn ăn uống nhiều vì triệu chứng thai nghén làm bạn mệt mỏi. Nhưng sau đó, bạn sẽ cảm thấy thèm ăn trở lại. Theo tài liệu của Viện Bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh, bình quân một phụ nữ mang thai cần 600 microgam axit folic, 30mg sắt, 1000mg calcium mỗi ngày. Trong giai đoạn mang thai, canxi và sắt được tiêu thụ ở mức cao hơn so với bình thường nhằm đảm bảo cho sự phát triển và tăng trưởng của trẻ. 

Canxi cực kỳ quan trọng trước và trong thời kỳ mang thai, do cấu trúc xương của trẻ bắt đầu hình thành trong 04 tuần đầu mang thai. Canxi có thể tìm thấy trong các sản phẩm, như: trứng, rau xanh, đậu nành tôm, cá có xương, đặc biệt là cá biển. 

Sắt là chất rất quan trọng trước và trong khi mang thai vì nó là cần thiết cho việc sản xuất hemoglobin. Chất hemoglobin này là một phần của các tế bào máu mang ôxy và đảm bảo rằng mẹ và con vẫn khỏe mạnh. 

Ngoài ra, bạn cần tránh ăn phomat, thịt hun khói và các loại thức ăn chưa được nấu chín, vì các thức ăn này thường chứa nhiều vi khuẩn, gây tổn hại đến phôi thai và thậm chí có thể dẫn đến sảy thai. Đồng thời, bạn cũng không nên uống rượu, bia, các loại nước có ga, cà phê, trà và tránh làm việc quá sức...

Các loại thực phẩm tốt cho thai nhi

Rau xanh: Acid Folic có trong rau xanh, cam, bưởi giúp làm giảm 50-70% các khuyết tật về thần kinh và cần thiết cho sự phát triển não bộ của bé.

Hải sản: Các loại cá, tôm, cua, ốc… chứa lượng chất đạm và chất béo cần thiết cho việc hình thành não trẻ, phát triển hệ thần kinh mắt và lại rất giàu dinh dưỡng cho mẹ. 

Thịt bò: Thay vì dùng viên sắt, bạn hãy bổ sung chất sắt bằng cách ăn nhiều thịt bò, rau dền, gan… Bé yêu của bạn sẽ cần nhiều chất sắt cho ngày chào đời.

Ngũ cốc: Mỗi ngày bạn nên uống từ 1-2 ly ngũ cốc để bổ sung vitamin B, sắt, canxi, acid folic, khoáng chất và các dưỡng chất tốt cho quá trình mang thai.

Trái cây chứa nhiều vitamin C: Vitamin C giúp bạn xây đựng thành nhau thai bền chắc, tăng sức đề kháng cho cơ thể và giúp hấp thu chất sắt dễ dàng hơn. Ngoài ra, chất xơ có trong trái cây sẽ giúp bạn tránh được táo bón.

Luyện tập nhẹ nhàng rất có lợi khi sinh con

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu
Trong hầu hết các trường hợp, nếu bạn cảm thấy khoẻ mạnh và thai kì vẫn diễn ra bình thường, bạn vẫn có thể tiếp tục tập luyện thể dục như những giai đoạn mang thai đầu tiên. Bạn nên có một vài thay đổi để phù hợp với sự phát triển của thai nhi trong bụng. Hãy đánh dấu mức tập thể dục phù hợp, tránh những hoạt động quá mạnh, thay đổi tư thế đột ngột, nằm ngửa.

Nếu đã lâu không tập thể dục thì bạn nên bắt đầu như thế nào? Đầu tiên, bạn hãy cùng bác sĩ xem xét kế hoạch tập luyện của bạn. Sau đó, bạn nên bắt đầu với các bài tập nhẹ nhàng trong khoảng thời gian ngắn (khoảng 15 phút/ lần và vài lần/ tuần) và bạn có thể tăng dần về thời gian và cường độ tập luyện (khoảng 30 phút/ngày).

Một vài lời khuyên cho bạn: Đi bộ là một cách dễ dàng nhất để bắt đầu một chương trình tập luyện quy củ và hợp lí, nó cũng không đòi hỏi bất kì dụng cụ hỗ trợ đặc biệt nào ngoài một đôi giày đi bộ. Rất nhiều thai phụ thích bơi lội trong khi mang thai, vì nước giúp tăng cân một cách hợp lí. Những bài tập yoga trước khi sinh sẽ giúp thân thể thai phụ dẻo dai, khoẻ mạnh và giảm các cơn đau nhức trong thai kì.

Bài tập Kegels là một dạng vận động giúp tăng cường sự săn chắc của khung chậu, hỗ trợ sự phát triển của niệu đạo, bàng quang, tử cung, âm hộ và niệu đạo. Kegels sẽ giúp ngăn cản sự rò rỉ dịch nhầy trong và sau khi sinh, thậm chí cho đến giai đoạn thứ 2 của kì sinh nở. Hơn nữa, kegels thúc đẩy lưu thông ở khu vực trực tràng và âm đạo của bạn, hạn chế bệnh trĩ và nhiễm trùng vết khâu sau sinh.

Đâu tiên, bạn hãy thắt chặt cơ quanh âm đạo lại giống như khi bạn ngắt dòng chảy của nước tiểu khi bạn đi vào nhà tắm. Sử dụng kĩ thuật “ép chặt và đẩy lên”, chỉ hoạt động phần cơ khung chậu, đồng thời giữ yên và thả lỏng cơ bụng, bắp chân. Hít thở đều theo nhịp. Giữ tư thế này trong khoảng 8-10 phút, sau đó thả lỏng cơ thể. Lặp lại động tác khoảng 10 lần và cố gắng thực hiện khoảng 3-4 lần/ngày.

Hãy nghỉ ngơi thật thoải mái

cam-nang-bo-tui-hoan-hao-cho-me-cham-soc-con-yeu
Trong suốt thời gian thai kỳ, mẹ sẽ khó có được một giấc ngủ trọn vẹn vì một vài thay đổi trong cơ thể. Bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng

Bạn sẽ bắt đầu ngáy khi ngủ: Một phần là do sự tăng lên của estrogen, góp phần làm sưng màng nhầy, gây bít mũi, thậm chí ngạt mũi. Để tránh tình trạng này, bạn nên ngủ nghiêng về một bên và nâng cao đầu.

Ợ chua và khó tiêu: Tình trạng này có thể làm bạn khó chịu khi nằm. Bạn cần tránh những thức ăn gây ợ chua, dành 2-3 giờ để tiêu hoá thức ăn trước khi đi ngủ và thử kiểu ngủ tựa nghiêng lưng vào thành giường.

Những cơn chuột rút đánh thức bạn khỏi giấc ngủ sâu: Bạn có thể tránh những cơn chuột rút bằng cách: duỗi thẳng chân, gót chân trước và sau đó nhẹ nhàng gập mũi chân theo hướng cẳng chân, hoặc có thể đi bộ vài phút.

Bạn lăn lộn và xoay đủ mọi tư thế để tìm một vị trí thoải mái: Bạn nên nằm nghiêng, kẹp một chiếc gối vào giữa hai chân và co đầu gối lại. Muốn thoải mái hơn, bạn hãy chẹn một chiếc gối ở bụng và một chiếc sau lưng.

Bạn nóng và ra nhiều mồ hôi hơn vào nửa đêm: Đó là biểu hiện thông thường ở mẹ bầu, họ thường cảm thấy ấm hơn bình thường do sự thay đổi trong cơ thể, hoóc môn và cân nặng. Bạn nên giữ phòng ngủ thoáng mát và cởi bớt quần áo không cần thiết. Đi dép trong nhà và mặc áo choàng tắm khi ra khỏi phòng tắm vào ban đêm.

Ra khỏi giường khó khăn hơn trước: Vì thế, bạn hãy nằm nghiêng, co người, đối diện với mép giường. Sau đó hất chân sang bên, lấy tay tì xuống giường để nâng người ngồi thẳng dậy. Đặt chân vuông góc với sàn nhà rồi đứng lên. Hãy mặc đồ ngủ được làm từ sợi tự nhiên, đàn hồi như cotton. Tránh loại sợi tổng hợp vì chúng khiến da bị ẩm ướt và làm bạn bị lạnh.

Đôi lúc bạn đã rất mệt mỏi, nhưng vẫn không thể ngủ được. Mẹ có thể lăn lộn trên giường và đợi cơn buồn ngủ đến - hoặc thay vì thế hãy làm việc gì đó.

Xem thêm: Cẩm nang bỏ túi hoàn hảo cho mẹ chăm sóc con yêu (phần 2)

  • 1k lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?