Đột quỵ ở trẻ em nguy hiểm không tưởng, làm sao để cứu bé kịp thời?

Một trong mười nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em là đột quỵ. Điều này thật khó tin nổi vì ai cũng nghĩ đây là bệnh của người lớn. Đột quỵ ở trẻ em nguy hiểm hơn chúng ta tưởng.

Ngày 9/11/2018, bé trai 5 tuổi quê ở Long An được đưa vào Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố cấp cứu trong cơn co giật đột ngột, méo miệng, yếu liệt do nhồi máu não. Hiện tại bé đang được can thiệp điều trị và theo dõi sát tổn thương não.

Đột quỵ nằm trong top 10 nguyên nhân gây tử vong ở trẻ em, và hơn 60% số trẻ sống sót trở thành khuyết tật. Đột quỵ ở trẻ em không quá phổ biến nhưng nguy hiểm vì thường phát hiện trễ và dễ chẩn đoán sai vì triệu chứng khó phân biệt. Do đó các mẹ cần phải biết những dấu hiệu nhận biết và cách xử lý kịp thời để giảm thiểu khuyết tật về sau cho trẻ.

Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ

Đột quỵ xảy ra do sự thiếu hụt cung cấp máu đến các tế bào não. Có 2 dạng đột quỵ: Do tắc nghẽn mạch máu não (xảy ra do máu đông) hoặc xuất huyết não.

Khi có tắc nghẽn mạch máu não, tế bào não ngay vùng bị tắc sẽ chết và giảm lượng máu đến nuôi những tế bào não ở vùng kế cận. Đột quỵ ở trẻ em dẫn đến đến hư hại, không hồi phục ở hệ thần kinh, gây ra khiếm khuyết, di chứng về vận động, ngôn ngữ và trí nhớ, thậm chí tử vong.

Ở trẻ em, đột quỵ chỉ chiếm 2,5/100.000 trường hợp. Nguyên nhân thường gặp nhất là các bệnh lý tim bẩm sinh, bất thường mạch máu não và khoảng 10% số trẻ em bị đột quỵ không tìm thấy nguyên nhân.

Trẻ bị đột quỵ khi chơi thể thao đa phần là do các bệnh về tim mạch. Những trẻ trong gia đình có người thân từng bị đột quỵ có nguy cơ đột quỵ rất cao, nhất là khi chơi những môn thể thao gắng sức nhiều.

Các yếu tố nguy cơ

Trẻ tăng nguy cơ bị đột quỵ trong các trường hợp sau:

Bệnh lý về máu (bệnh động mạch trung tâm, viêm mạch thần kinh trung ương, bệnh moyamoya, phình mạch…)

Bệnh lý về tim và phẫu thuật tim

Bệnh hồng cầu lưỡi liềm, bệnh lý đông máu

Nhiễm trùng (thủy đậu, viêm đường hô hấp trên)

Sử dụng thuốc trái phép

Cha mẹ lưu ý là khi gặp phải các vấn đề này thì trẻ tăng nguy cơ bị đột quỵ, không phải mọi trẻ bị đột quỵ đều do các nguy cơ trên.

Dấu hiệu nhận biết và cấp cứu cho trẻ đột quỵ

Triệu chứng đột quỵ ở trẻ em khó nhận biết hơn ở người lớn. Hiệp hội Tim Mạch Hoa Kỳ và Hiệp hội Đột quỵ của Mỹ đề xuất 4 nguyên tắc cấp cứu người đột quỵ được viết tắt bằng cụm từ FAST:

F (Face): Vùng mặt, đột ngột biến sắc hoặc một bên mặt bị méo xệch.

A (Arm): Cánh tay, đột ngột rã rời và đau yếu hoặc liệt.

S (Speak): Nói, phát âm ú ớ, khó hiểu, không rõ ràng.

T (Time): Thời gian là cốt lõi, hãy gọi bác sĩ cấp cứu ngay tức nếu trẻ có các dấu hiệu trên.

Ngoài các dấu hiệu chính như trên, ở một số trẻ còn có các dấu hiệu khác đi kèm như:

Đau đầu, choáng váng, cứng cổ, đau vùng nách

Buồn nôn, nôn mửa, sốt, mất ý thức

Khi gặp phải những dấu hiệu nói trên, cần đưa trẻ đi cấp cứu gấp. Một số trẻ do điều trị trễ, tổn thương từ lần đột quỵ trước quá nặng nên sau mổ vẫn còn di chứng. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có vai trò rất quan trọng để ngăn ngừa những cơn đột quỵ, tổn thương não tái diễn, đồng thời tránh di chứng thần kinh, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nếu trẻ có những triệu chứng báo động như gắng sức thấy đau ngực, ù tai, chóng mặt thì cần khám sức khoẻ trước khi chơi thể thao để tránh bị đột quỵ.

Đột quỵ ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có thể gặp phải các vấn đề sau trong quá trình mang thai, sinh nở dẫn đến đột quỵ:

Yếu tố đông máu quá nhiều hoặc có máu đông từ mẹ truyền qua nhau thai

Áp lực lớn lên đầu của bé trong quá trình sinh nở,

Tình trạng mất nước sau sinh: bé bị khô miệng, thay tã ướt ít hơn sáu lần mỗi ngày, không khóc và đôi mắt bé trũng sâu, phần ‘điểm mềm’ ở đỉnh đầu của bé bị hóp lại, da khô

Tiền sử gia đình về đột quỵ hoặc bệnh lý về máu / tim mạch

Nhiễm trùng nặng (nhiễm trùng máu, viêm màng não)

Tuy nhiên các mẹ không nên quá lo lắng vì hiện nay đã có thể chẩn đoán đột quỵ trong thai kì bằng siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thai nhi. Những trẻ có nguy cơ được chẩn đoán trong thai kì sẽ được theo dõi và tư vấn cẩn thận, làm các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cần thiết sau sinh để can thiệp cho trẻ.

Trần Khánh Linh (Dược sỹ - Đại học Y Dược TP.HCM)

 

  • 7.1k lượt xem3 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?