Phát triển ngôn ngữ cho bé từ những ngày đầu tiên

Học cách nói chuyện là một quá trình bắt đầu khi trẻ chào đời, khi em bé trải qua những tiếng nói có thể nghe được.

Khi 2 tuổi, hầu hết các em bé đều có vốn từ vựng tương đối lớn, và có thể kết hợp các từ đó với nhau để thể hiện nhu cầu và ý tưởng của mình. Hãy xem quá trình này diễn ra như thế nào và bạn có thể làm gì để khuyến khích khả năng giao tiếp của bé.

Từ sơ sinh đến 3 tháng

Ở giai đoạn này, bé sẽ lắng nghe giọng nói của bạn và cố gắng để tạo ra những âm thanh giống như của mẹ. Bởi thế, hãy giúp bé dễ dàng bắt chước bạn hơn bằng cách:

  • Hát cho bé nghe: Cha mẹ có thể làm điều này ngay cả trước khi bé còn trong bụng mẹ. Con của bạn sẽ lắng nghe những tiếng hát của bạn đấy.
  • Nói chuyện với bé: hãy trò chuyện với mọi người khi bạn đang gần cạnh bé. Có thể bé chưa hiểu hết những từ bạn nói nhưng bé sẽ thích giọng của bạn, nụ cười của bạn. Đồng thời bé cũng sẽ thích quan sát những người xung quanh nữa.
  • Cho bé khoảng thời gian yên tĩnh: bé 0-3 tháng tuổi sẽ cần có những lúc được chơi và bi bô mà không bị làm phiền bởi âm thanh của TV, đài phát thanh hay những tiếng ồn khác.

goi-y-giup-cha-me-day-be-phat-trien-ngon-ngu-tu-so-sinh

Từ 3 đến 6 tháng

Đây là giai đoạn bé đang học cách mà mọi người nói chuyện với nhau. Cha mẹ hãy giúp bé trở thành một "người nói chuyện" bằng cách:

  • Ôm bé đối diện với bạn sao cho bé có thể nhìn vào mắt bạn.
  • Nói chuyện mỉm cười với bé
  • Khi bé ê a, bạn hãy bắt chước các âm thanh đó.
  • Nếu bé cố gắng tạo ra những âm thanh giống bạn, hãy nói lại từ đó cho bé nghe.

Từ 6 đến 9 tháng

Lúc này bé sẽ thích chơi với các âm thanh. Bé cười khi nghe một giọng nói vui vẻ, và khóc hoặc cau có khi nghe một giọng nói giận dữ. Bạn có thể giúp bé hiểu các từ (ngay cả khi bé không thể nói được bằng cách:

  • Chơi trò chơi như trò Ú òa: giúp bé di chuyển theo âm thanh
  • Đưa cho bé những món đồ chơi và giới thiệu đơn giản về món đồ chơi đó
  • Cho bé nhìn thấy mình trong gương và hỏi, "Ai vậy?" Nếu bé không đáp lại, hãy nói tên của bé.
  • Hỏi bé các câu hỏi, như "bạn cún đâu rồi?" Nếu bé không trả lời, hãy chỉ cho bé thấy

Từ 9 đến 12 tháng:

Bé bắt đầu hiểu những từ đơn giản. Khi bạn nói “không-không”, bé sẽ dừng lại để nhìn bạn. Nếu ai đó hỏi "Mẹ đau rồi?" bé sẽ đưa mắt tìm mẹ. Bé sẽ chỉ tay hoặc dùng ngôn ngữ cơ thể để “nói” cho cha mẹ những gì bé muốn. Ví dụ bé nhìn bạn và chỉ tay lên để cha mẹ hiểu bé muốn đứng dậy. Bé cũng có thể đưa một món đồ chơi cho bạn để mong bạn chơi cùng bé. Hãy dạy bé làm những cử chỉ như vẫy tay khi chào tạm biệt.

Từ 12 đến 15 tháng

Ở giai đoạn này,bé bắt đầu nói những từ đầu tiên. Phần lớn các bé có thể nói 1-2 từ và hiểu 25 từ hoặc nhiều hơn thế. Bé sẽ đưa cho bạn món đồ chơi mà bạn yêu cầu. Bé cũng sẽ thắc mắc về một thứ gì đó bằng cách chỉ tay, vươn tới món đồ đó, hoặc nhìn và bập bẹ nói. Bạn có thể giúp con nói ra những lời mà bé biết bằng cách:

  • Nói về những thứ mà bạn sử dụng, như "cốc", "búp bê". Cho bé thời gian để gọi tên chúng
  • Đặt câu hỏi về những bức tranh trong sách
  • Mỉm cười hoặc vỗ tay khi con gọi tên cho những thứ mà bé nhìn thấy. Giới thiệu ngắn gọn về thứ bé thấy như: "Bạn mèo rất lớn! Cái đuôi rất dài. "
  • Nói về những thứ mà bé yêu thích
  • Hỏi bé về những việc bạn và bé làm hàng ngày- "Con muốn mặc áo nào hôm nay nhỉ?”, “ Con muốn uống sữa hay nước trái cây?"
  • Phát triển tiếp những gì bé đang nói. Nếu bé bảo bạn: "quả bóng", bạn có thể bắt lời: "Đó là quả bóng to, màu đỏ của con."
  • Giả vờ chơi với con búp bê hoặc món đồ chơi bé yêu thích. Hãy cho búp bê tham gia vào cuộc nói chuyện giữa bạn và bé , ví dụ: "Búp bê cũng muốn chơi quá. Bạn ấy có thể chơi lăn bóng với mẹ và con không? "

Từ 15 đến 18 tháng

Bé sẽ sử dụng nhiều cử chỉ phức tạp hơn để giao tiếp với bạn và tiếp tục xây dựng vốn từ vựng của mình. Bé có thể nắm tay bạn, đưa bạn đến kệ sách, chỉ vào một cuốn và nói giống như  "sách" cho bạn hiểu  "Con muốn đọc cuốn sách với mẹ." Bạn có thể khuyến khích con nói bằng cách:

  • Yêu cầu bé làm theo lời bạn nói: “Chỉ mũi của con ở đâu cho mẹ nào”. Bạn hãy chỉ vào mũi bạn trước. Bé sẽ dần hiểu và chỉ vào mũi bé. Hãy chơi lần lượt với các bộ phận khác như: ngón chân, ngón tay, tai, mắt, đầu gối...
  • Khi bé chỉ hoặc đưa cho bạn một món đồ, hãy nói về vật đó với bé. "Con đưa cho mẹ cuốn sách à? Cảm ơn con! Con nhìn này bức tranh có em bé đang lăn quả bóng đấy. "

Từ 18 đến 2 tuổi:

Bé có thể làm theo hướng dẫn bằng lời của người lớn và đặt các từ đơn ghép với nhau, ví dụ: Xe chạy, ăn táo... Bạn có thể thúc đẩy kĩ năng giao tiếp của bé bằng cách:

  • Yêu cầu con giúp bạn. Ví dụ, yêu cầu bé đặt cốc lên bàn hoặc mang đôi giày ra cho bạn.
  • Dạy cho trẻ những bài hát đơn giản và các vần thơ ngắn. Đọc bé nghe và bảo bé nói những gì bé thấy.
  • Khuyến khích bé nói chuyện với bạn bé và những người trong gia đình. Bé có thể kể với mọi người về một món đồ chơi mới.
  • Chơi đóng vai giả vờ cũng là một cách giúp bé phát triển ngôn ngữ. Bạn có thể dạy bé nói chuyện qua một chiếc điện thoại đồ chơi, cho búp bê ăn, hoặc tổ chức một bữa tiệc với các con thú đồ chơi.

goi-y-giup-cha-me-day-be-phat-trien-ngon-ngu-tu-so-sinh

Từ 2 đến 3 tuổi

Giai đoạn 2-3 tuổi là lúc bé phát triển khả năng ngôn ngữ nhanh chóng. Bé biết cách kết nối nhiều từ hơn với nhau để tạo ra những câu đơn giản, ví dụ như "Mẹ đi tạm biệt". Bé cũng có thể trả lời những câu hỏi đơn giản, chẳng hạn như "Con gấu của con ở đâu?". Khi 36 tháng, bé sẽ trả lời được những câu hỏi phức tạp hơn như "Con làm gì khi thấy đói?" Bé thích chơi những trò tưởng tượng như giả vờ đi làm, sửa xe đồ chơi, chăm sóc búp bê…

Cha mẹ hãy giúp bé biết sắp xếp các từ mới và sử dụng chúng bằng cách:

  • Dạy bé nói tên hoặc họ của bé.
  • Hỏi về số lượng, kích cỡ và hình dạng của những vật bé thấy.
  • Hỏi các câu hỏi mở, không phải câu hỏi "có" hoặc "không". Điều này giúp bé phát triển các ý tưởng của bé và học cách thể hiện chúng.
  • Yêu cầu bé kể cho bạn nghe câu chuyện liên quan đến cuốn sách bé yêu thích. "Chuyện gì đã xảy ra với ba con lợn này?" Đọc sách là một cách thú vị để sự phát triển ngôn ngữ.
  • Cùng bé chơi những trò đóng vai, tạo cơ hội để giúp bé tăng vốn từ và sử dụng ngôn ngữ.

  • 11.8k lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?