Hạn chế bé với tivi và ipad sẽ tránh được các tác hại không tưởng này

Bố mẹ hẳn được nghe nhiều rằng tivi, ipad,… gây hại với trẻ em. Nhưng hại là hại như thế nào? Chưa hiểu rõ mức độ tác hại mà lại thấy quá rõ việc dỗ trẻ nhờ các công cụ này, khiến chúng ta khó lòng cấm con rời xa chúng!

Chắc hẳn có rất nhiều bố mẹ thường dùng ti vi, máy tính hay smartphone bật ca nhạc hoặc hoạt hình để thu hút sự chú ý của trẻ, bé đang vật vã khóc lóc sẽ lập tức im bặt, đó giống như là một liều thuốc thần kì, hiệu nghiệm trong phần lớn trường hợp. Nhưng ngoài việc tạo thói quen vòi vĩnh cho trẻ, quan trọng hơn là những nguy hại tiềm ẩn từ việc tiếp xúc nhiều với màn hình điện tử mà không phải bố mẹ nào cũng biết. Hãy cùng tìm hiểu và học cách thương con đúng chuẩn nhé.

Nói là “màn hình ti vi” nhưng thực chất dù là ti vi, điện thoại hay máy tính thì cũng đều là cái màn hình nhiều màu sắc và lắm chuyển động. Và với mấy đứa bé mới hết đầy tháng hay đang tuổi tập đi, tập chạy thì dù nhìn chăm chú vào cái màn hình đấy nhưng bộ não của bé vẫn chưa thể đủ chức năng để mà cảm nhận hoặc hiểu những hình ảnh lạ kì đó. Các bậc phụ huynh lại hay nghĩ rằng cho chúng coi ti vi nhiều để thông minh, để biết tuốt mà không biết rằng phải mất khoảng 18 tháng để bộ não của bé phát triển tới mức hiểu những hình ảnh trên màn hình tương đương với hình ảnh ở thế giới thực. Thế nên việc gì cũng cần phải đúng thời điểm nhé các bố mẹ.

han-che-be-voi-tivi-va-ipad-se-tranh-duoc-cac-tac-hai-khong-tuong-nay-h1

Điều mà các mẹ thực sự nên làm với trẻ ở độ tuổi từ 1-3 (tuổi bắt đầu đi nhà trẻ) này là tương tác, tiếp xúc, nói chuyện với chúng nhiều hơn, bé cũng có thể học được rất nhiều thứ mà không cần phải suốt ngày nhìn chằm chằm vô cái màn hình xanh đỏ tím vàng ấy. Nhưng nói như thế không có nghĩa là chúng ta cấm tiệt không cho bé được nhìn và nói chuyện với ông bà, bố hoặc mẹ qua những cuộc gọi video nha. Các bé nhà mình học tập từ thế giới xung quanh không phải chỉ qua cái nhìn, bé còn phải chạm vào chúng, cầm lắc, thậm chí còn bỏ vào miệng “nếm thử”, đôi khi bé còn ném chúng đi và trên hết là cần có những khuôn mặt và giọng nói yêu thương ở bên các bé con. Còn các ứng dụng chỉ cho phép bé vỗ vỗ, đập đập vào cái màn hình không cảm xúc mà thôi.

Thực tế là ngày nay chúng ta rất dễ dàng bắt gặp hình ảnh các ông bố bà mẹ dỗ trẻ nhỏ ăn bằng cách cho chúng coi hoạt hình, ca nhạc hoặc cả chơi game, dẫu biết rằng bố mẹ luôn quan tâm tới chuyện ăn uống của con, nghĩ rằng cho trẻ coi qua màn hình chút xíu còn hơn là bé bị đói nhưng đã đến lúc các bậc phụ huynh nên nghiêm khắc hơn trong hình thành thói quen ăn uống của bé hoặc vắt óc suy nghĩ chiêu nào lành mạnh hơn để dụ bé ăn vì thực sự cho trẻ nhỏ tiếp xúc sớm với màn hình ti vi hay điện thoại đều rất có hại cho bé.

Nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy rằng để trẻ dưới 18 tháng tuổi coi màn hình sẽ có những tác động tiêu cực đến sự phát triển ngôn ngữ của bé, các kĩ năng đọc, trí nhớ ngắn hạn cũng bị ảnh hưởng, bé cũng sẽ thường gặp các vấn đề liên quan đến giấc ngủ và cả sự chú ý hơn những đứa trẻ khác.

Vấn đề không chỉ nằm ở chỗ trẻ đang làm gì khi chúng coi ti vi mà còn là chúng đang không làm gì. Bố mẹ nên biết rằng những đứa trẻ của chúng ta được lập trình để có thể học hỏi từ những lần tương tác giao tiếp với người khác. Từ những sự thay đổi về nét mặt, giọng điệu, cử chỉ cơ thể, chúng thật sự rất phức tạp đến nỗi có nhiều nhà nghiên cứu phải quay lại những khoảnh khắc này để tìm hiểu kĩ hơn chuyện gì đang xảy ra qua thước phim được phát chậm lại. Nhưng khi một trong hai hoặc bé hoặc bố/mẹ đang mải mê chăm chú vào màn hình ti vi, mọi thay đổi này đều bị ngưng lại.

han-che-be-voi-tivi-va-ipad-se-tranh-duoc-cac-tac-hai-khong-tuong-nay-h2

Một đứa bé đang tuổi đi nhà trẻ học được nhiều thứ hơn từ việc đập đồ chơi hay xoong, chảo trên nền nhà trong khi mẹ bé đang nấu bữa tối ở bếp khi so với một bé đang ngồi xem màn hình, bởi vì giữa bé và mẹ, cả hai ít nhất còn được nhìn thấy nhau, còn rôm rả với nhau được đôi ba câu, tình mẹ con cũng thắm thiết hơn nhiều.

Trung bình một cặp vợ chồng nói khoảng 940 từ mỗi giờ khi ở cùng với em bé của họ, trong khi đó, số lượng từ mà một chiếc ti vi “nói” giảm xuống chỉ còn khoảng 770 từ. Tiếp xúc với ít từ hơn nghĩa là bé học được ít hơn và do đó có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngôn ngữ của bé.

Hơn nữa đây cũng đang là độ tuổi bé đang học chú ý quan sát, bạn sẽ thấy bé nhà mình có lúc đứng hoài một chỗ, chăm chú nhìn bầy kiến tha mồi về tổ, và sau một hồi tỉ mỉ nhìn ngắm suy ngẫm, sẽ là một chuỗi câu hỏi “hóc búa” bé nghĩ ra để “hành hạ” chúng ta. Còn khi coi ti vi, hình ảnh thay đổi liên tục, cái nào cũng thú vị, cũng thu hút được sự chú ý của bé nhưng vì thay đổi nhanh nên dường như những suy nghĩ của các bé con không có thời gian để hình thành mà đã chuyển qua một chủ đề khác. Một đứa trẻ xem ti vi nhiều hơn sẽ dễ gặp các vấn đề về chú ý vào lúc khoảng 7 tuổi.

Tuy nhiên, sẽ thật là bất công khi phủ nhận những lợi ích từ các chương trình ti vi, các ứng dụng trên điện thoại vì có những chương trình giáo dục được thiết kế rất hay mà từ đó trẻ có thể học được nhiều kĩ năng và kiến thức như toán, khoa học tự nhiên, kĩ năng giải quyết vấn đề, cách ứng xử trong xã hội… Cho nên ba mẹ có thể cho bé xem các chương trình bổ ích như vậy nhưng phải giới hạn thời gian mắt tiếp xúc với màn hình không quá 1 tiếng mỗi ngày cho các bé từ 18 tháng đến 5 tuổi. Trong thời gian này bạn nên dành thời gian ở với bé để ngoài việc giúp bé học tốt hơn, đây còn là khoảng thời gian gia đình được gắn kết, bé có thể cảm nhận được sự quan tâm yêu thương bố mẹ dành cho mình.

Đào Thị Thu Hương (Bác sĩ nội trú - Chuyên khoa tâm thần kinh - Đại học Y Dược TP.HCM)

  • 756 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?