Hiểu rõ và cách xử trí những phản ứng kinh hoàng giữa giấc ngủ của bé

Giữa giấc ngủ êm đềm, bé bật dậy hoảng sợ và khóc thét, nức nở. Để lại trong lòng ba mẹ là “một trời” phân vân. Tại sao bé bị như thế và chúng ta nên xử trí như thế nào?

Dường như ba mẹ có con nhỏ nào cũng từng ít nhất một lần chứng kiến con mình đang ngủ mà bật dậy khóc thét, giẫy giụa và cực kì hoảng sợ. Điều này làm cho các ba mẹ rất hoang mang vì không biết các bé đang trải qua điều gì, thậm chí có nhiều ba  mẹ còn cho rằng con mình đang bị “vong theo” và tìm kiếm những phương thức điều trị sai khoa học. Bài viết này sẽ nhằm làm rõ các tình trạng trên, giúp các ba mẹ có thể hiểu và tìm kiếm sự trợ giúp đúng đắn.

Hiểu về những phản ứng kinh hoàng giữa giấc ngủ của trẻ

Giấc ngủ kiểu này còn được gọi tên là giấc ngủ kinh hoàng. Đây là một tình trạng xảy ra vào giai đoạn 3 và 4 của giấc ngủ sóng chậm (NREM), vì thế thường sẽ xuất hiện khoảng 2-3 tiếng sau khi bé bắt đầu ngủ. Biểu hiện của giấc ngủ kinh hoàng là trẻ đang ngủ đột ngột khóc thét và sợ hãi tột độ, trẻ đấm đá khắp giường và giãy giụa, có thể ngồi dậy và chạy ra khỏi giường, đổ mồ hôi, mạch nhanh, thở nhanh, lơ mơ và không định hướng được xung quanh.

hieu-ro-va-cach-xu-tri-nhung-phan-ung-kinh-hoang-giua-giac-ngu-cua-be-h1Điểm đặc biệt là trẻ vẫn có thể mở mắt nhưng hầu như không đáp ứng với việc đánh thức hay dỗ dành và buổi sáng sau khi thức dậy trẻ hoàn toàn không nhớ gì về việc này cả. Thời gian của giấc ngủ kinh hoàng kéo dài có thể từ vài phút đến 30 phút. Độ tuổi xảy ra thường từ 3-12 tuổi.

Nói đến đây chắc hẳn chúng ta sẽ thắc mắc rằng vậy giấc ngủ kinh hoàng có phải là cơn ác mộng không? Và câu trả lời là hai tình trạng này hoàn toàn khác nhau.

Như đặc điểm nêu trên, giấc ngủ kinh hoàng xuất hiện vào giai đoạn 3 và 4 của giấc ngủ sóng chậm (NREM) nên thời điểm xuất hiện thường là 2-3 tiếng sau ngủ, tuy nhiên đối với cơn ác mộng thì lại xuất hiện vào thời điểm giấc ngủ sóng nhanh (REM) và hay xuất hiện vào lúc gần sáng. Trong giấc ngủ kinh hoàng thường thì chúng ta không thể nào đánh thức được bé và khi thức dậy bé hoàn toàn không nhớ gì cả nhưng trong cơn ác mộng chúng ta có thể đánh thức được bé và sau đó bé có thể tường thuật được lại giấc mơ của mình.

Nguyên nhân của giấc ngủ kinh hoàng

Hiện tại nguyên nhân chính xác của giấc ngủ kinh hoàng vẫn chưa được tìm ra, tuy nhiên người ta thấy một số yếu tố đóng góp như: Thiếu ngủ, mệt mỏi, sốt, một số loại thuốc, hội chứng chân không yên, hội chứng ngưng thở khi ngủ,… Đặc biệt là trong tiền sử gia đình của bé có người cũng bị giấc ngủ kinh hoàng thì nguy cơ mắc phải của bé cao hơn.

hieu-ro-va-cach-xu-tri-nhung-phan-ung-kinh-hoang-giua-giac-ngu-cua-be-h2

Thời điểm chúng ta cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ

Điều trước tiên khi trẻ xuất hiện tình trạng này lần đầu, ắt hẳn cần phải phân biệt liệu có phải do một bệnh lý cấp tính nào gây ra như là: nhiễm trùng thần kinh trung ương, động kinh,… hay không? Nếu do các bệnh lý này thì chắc chắn trẻ sẽ có triệu chứng khác của bệnh kèm theo và phải tới gặp bác sĩ trong thời gian sớm  nhất.

Nếu xác định không do một tình trạng bệnh lý cấp tính nào và giấc ngủ kinh hoàng chỉ xảy ra với cường độ 1-2 lần trong một tháng thì không cần phải điều trị. Theo nghiên cứu, khi trẻ đến 6 tuổi thì tình trạng này sẽ ổn định và hết hẳn khi trẻ dậy thì. Tuy nhiên, trong những tình huống sau đây thì ba mẹ nên đưa bé tới gặp bác sĩ:

  • Diễn ra thường xuyên hơn.

  • Gây gián đoạn giấc ngủ của trẻ và các thành viên trong gia đình nhiều lần.

  • Trong khi rơi vào giấc ngủ kinh hoàng thì bé thường giãy giụa nhiều gây thương tích nhiều.

  • Do giảm chất lượng ngủ vào ban đêm nên ban ngày gây mệt mỏi và ảnh hưởng đến cuộc sống của bé và gia đình.

  • Tình trạng này vẫn diễn ra mặc dù bé đã vào tuổi dậy thì.

Cách xử trí đúng đắn khi bé rơi vào giấc ngủ kinh hoàng

Điểm quan trọng là ba mẹ hãy giữ bình tĩnh và đừng cố gắng đánh thức bé dậy, không lay người hay vỗ vào bé để đánh thức bé vì làm vậy em bé sẽ càng khó chịu và sợ hãi hơn. Cất hết tất cả những vật dụng nguy hiểm xung quanh bé (như bàn, ghế, ly nước,đồ chơi,…). Tốt nhất là xung quanh giường ngủ của bé nên để khoảng nệm rộng rãi để bé có thể giãy giụa mà không bị thương. Khi xoay chuyển tư thế của bé, ba mẹ cũng nên nhẹ nhàng.

hieu-ro-va-cach-xu-tri-nhung-phan-ung-kinh-hoang-giua-giac-ngu-cua-be-h3

Làm thế nào để giảm thiểu tình trạng này?

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu tình trạng giấc ngủ kinh hoàng này diễn ra thường xuyên và ba mẹ xác định được thời điểm mà bé bị trong đêm, ba mẹ có thể đánh thức bé dậy 30 phút trước đó và sau một khoảng thời gian cho bé ngủ lại, điều này làm giảm thiểu tình trạng này đáng kể.

Một số phương pháp hỗ trợ khác như là:

  • Cho bé ngủ đúng giờ và ngủ đủ giấc: Thông thường, trẻ từ 3-5 tuổi nên ngủ từ 10-13 tiếng/ngày (bao gồm giấc trưa). Trẻ trên 5 tuổi ngủ từ 9-12 tiếng. Và khi bắt đầu vào tuổi dậy thì, giấc ngủ nên từ 8-10 tiếng.

  • Thiết lập thời gian ngủ: ba mẹ nên lập thời khóa biểu ngủ cho bé, tập đúng khung thời gian đi ngủ hằng ngày, tránh sự xáo trộn.

  • Tạo không gian yên tĩnh và tối (nếu bé sợ tối, ba mẹ có thể sử dụng đèn ngủ với ánh sáng nhẹ), tránh coi ti vi và hoạt động quá nhiều trước khi ngủ.

  • Không mang ti vi vào phòng ngủ.

Qua bài viết này, mong rằng các ba mẹ nhận ra rằng giấc ngủ kinh hoàng không thực sự kinh hoàng như cái tên gọi của nó, và có thể giúp ích cho các ba mẹ bình tĩnh hơn trong việc xử trí tình trạng này. Giấc ngủ chất lượng rất cần thiết để trẻ phát triển và tăng trưởng tối ưu, thế nên ba mẹ hãy cố gắng giúp cho con có được giấc ngủ sâu, ngon lành, đủ đầy và “không kinh hoàng” chút nào nhé!

Lê Hoàng Ngọc Trâm (Bác sĩ nội trú chuyên khoa Tâm Thần kinh – Đại học Y Dược TPHCM)

  • 3k lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?