Khủng hoảng tuổi lên 3 nếu bố mẹ xử lý sai cách, tình hình càng nghiêm trọng hơn

Giai đoạn trước, trong và sau khi 3 tuổi, trẻ có một giai đoạn tâm lý đặc biệt được gọi là “khủng hoảng tuổi lên 3”. Với những cư xử đột nhiên khác lạ, “bất thường” nên nhiều trẻ mang đến cho cha mẹ không ít những cơn đau đầu.

khung-hoang-tuoi-len-3-neu-bo-me-xu-ly-sai-cach-tinh-hinh-cang-nghiem-trong-hon

Nhận biết biểu hiện “bất thường” hay xuất hiện ở bé lên 3

Thực ra, khủng hoảng tuổi lên 3 không có gì đáng sợ, mà chỉ là một giai đoạn phát triển tự nhiên của trẻ. Những biểu hiện thường thấy ở giai đoạn nhạy cảm này của bé:

Bé bỗng nhiên trở nên ngang bướng: Bé không muốn nghe theo những yêu cầu của cha mẹ, thường xuyên nói không hay lắc đầu. Ví dụ bạn muốn bé đánh răng, bé sẽ kiên quyết ngồi chơi trò xếp hình…

Bé trở nên ngoan cố hơn: bé kiên quyết làm theo ý thích cá nhân, không nghe những lời khuyên bảo như trời rét mà nhất định mặc áo cộc ra ngoài hoặc đòi đi tất khi nhiệt độ đang là 34 độ C.

Bé trở nên mè nheo hơn: Bé ăn vạ mọi lúc mọi nơi, sẵn sàng ngã lăn ra đất khóc lóc mãi không ngừng đặc biệt là ở những nơi công cộng. Có những việc nhỏ xíu như cốc nước bạn rót nhiều hơn mong đợi của trẻ cũng có thể khiến bé giận dỗi cả tiếng đồng hồ.

Bỗng nhiên đòi tự làm mọi thứ: tự xúc ăn và làm vương vãi thức ăn ra đầy bàn, tự chọn quần áo nhưng thực ra là một cơn vật lộn và làm tung đồ đạc ra sàn….

Vô lễ với người lớn: Bé nói trống không, giả vờ như không nghe thấy người lớn nói, không thèm chào hỏi và quay mặt đi chỗ khác

Không muốn chia sẻ với ai: bé giữ đồ chơi khư khư, không muốn bất cứ ai chạm vào đồ của bé, thậm chí chỉ vô tình đụng vào cái gối bé đang nằm thôi cũng khiến bé nổi cơn giận dỗi.

Nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi này của trẻ?

khung-hoang-tuoi-len-3-neu-bo-me-xu-ly-sai-cach-tinh-hinh-cang-nghiem-trong-hon

Khủng hoảng lên 3 gây ra do mâu thuẫn giữa nhu cầu của trẻ với năng lực trẻ có: Khi lên 3, trẻ bắt đầu bắt đầu có ý thức về sự độc lập, có nguyện vọng thể hiện cái tôi cá nhân. Lúc này khả năng vận động của trẻ đã phát triển, cộng với khao khát được khám phá thế giới, thỏa mãn sự tò mò khiến trẻ mong được làm theo ý mình, muốn được chinh phục cả những thứ nằm ngoài khả năng của trẻ. Tuy nhiên sự hạn chế trong ngôn ngữ, cũng như khả năng diễn đạt không bắt kịp những suy nghĩ của bé dẫn đến trẻ khủng hoảng: dễ cáu gắt, hay khó chịu, dễ khóc lóc….

Do người lớn chưa hiểu được tâm lý của trẻ dẫn đến những phản ứng tiêu cực của bé: Không phải cha mẹ nào cũng hiểu giai đoạn này trẻ đang khao khát thể hiện bản thân, muốn tự làm mọi việc, vì thế sẽ có những bậc phụ huynh vẫn coi bé là trẻ con, chưa biết gì và kiên quyết làm thay, làm hộ, hoặc can thiệp quá sâu vào cuộc sống của trẻ để tránh bé bị thương, không an toàn hay đơn giản chỉ là để đỡ mất thời gian chờ đợi bé hoàn thành công việc. Sự xung khắc giữa nhu cầu bảo vệ hoặc kiểm soát của cha mẹ và nhu cầu tự lập của trẻ sẽ dẫn đến việc bé trở nên ngang bướng, không nghe lời và thích làm ngược lại những gì được yêu cầu.

Vậy người lớn cần làm gì khi trẻ đến giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3?

khung-hoang-tuoi-len-3-neu-bo-me-xu-ly-sai-cach-tinh-hinh-cang-nghiem-trong-hon

Thực tế thì giai đoạn này chỉ là tạm thời, không kéo dài. Đây là lúc đòi hỏi cha mẹ phải thật bình tĩnh và kiên nhẫn với trẻ. Tuyệt đối không thực hiện các hành động phản tác dụng sau:

Quát mắng khi thấy con không nghe lời. Những lời quát mắng chỉ kéo dài khoảng cách giữa cha mẹ và bé. Bé sẽ càng cho rằng cha mẹ không hiểu và trở nên ương bướng hơn để thể hiện cái tôi cá nhân

Ép buộc con chia sẻ khi bé thể hiện thái độ muốn giữ khư khư đồ của mình. Thông thường các mẹ cảm thấy xấu hổ vì hành vi giữ đồ của con và ngại ngần trước những lời bình phẩm của mọi người mà cố buộc con phải từ bỏ món đồ của mình. Hãy sử dụng những câu nói sao cho mọi người có thể hiểu tâm trạng của bé và không đưa bé vào tình huống khó xử như: “Bạn Bon đang trong giai đoạn thể hiện quyền sở hữu và bạn ấy rất yêu chiếc xe này nên bây giờ bạn ấy chưa cho Bin mượn được.”

Chụp mũ cho trẻ bằng những nhận xét nặng nề như “hư thân”, “ích kỉ”, bố láo” … Cách dán nhãn đó dần dần sẽ khiến trẻ trở nên bất cần và tự cho rằng bản thân xấu như được dán nhãn.

Cười nhạo những lựa chọn chưa đúng của trẻ như: đi tất bên đỏ bên xanh, mặc áo trái, hay đeo găng tay vào mùa hè…Cứ để bé tự quyết, đừng can thiệp sâu vào lựa chọn của con nếu nó không ảnh hưởng đến sự an toàn của trẻ.

Biện pháp “đối mặt” với cơn khủng hoảng của trẻ

khung-hoang-tuoi-len-3-neu-bo-me-xu-ly-sai-cach-tinh-hinh-cang-nghiem-trong-hon

Hãy tôn trọng con và hiểu được đây là giai đoạn bé cần trải qua để khôn lớn, là cơ hội để bé trải nghiệm sự tự lập. Khi con khóc lóc ăn vạ, bạn chỉ cần cho bé chút thời gian để con bình tĩnh lại. Trẻ chưa biết điều tiết cảm xúc, làm chủ những suy nghĩ của bản thân nên việc lăn ra sàn là hết sức bình thường.

Lúc bé tỏ ra tức giận, bực bội, hãy giúp con gọi tên các cảm xúc tiêu cực đó, tuyệt đối không phủ nhận chúng mà cố gắng giải thích đơn giản, trò chuyện cũng như tìm cách giúp bé thoát khỏi chúng.

Kiên nhẫn chờ con tự hoàn thành những việc con muốn. Chắc chắn bé sẽ làm rất lâu trong khi bạn chỉ mất có vài phút để làm cùng một việc, nhưng đây đang là lúc bé muốn thể hiện quyền tự quyết nên hãy tự nhắc nhở bản thân chờ đợi và cho bé thêm thời gian nhé.

  • 3.3k lượt xem9 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?