Mẹ giữ được đôi mắt cho bé sinh non nhờ tầm soát kịp thời bệnh võng mạc

Nhiều ba mẹ có lẽ không lường được hết mối nguy này! Tại sao các bé sinh non dễ bị mù lòa vĩnh viễn? Hiểu và điều trị kịp thời bệnh võng mạc do sinh non sẽ giúp ba mẹ giữ được ánh sáng cho đôi mắt con!

Bệnh võng mạc do sinh non là bệnh ở mạch máu võng mạc. Hầu hết trẻ mắc bệnh võng mạc do sinh non ở mức độ nhẹ có thể tự khỏi nhưng cần theo dõi chặt chẽ sự tiến triển của bệnh. Nếu không may, trẻ có thể bị ở mức độ nặng hơn có thể gây mù ở một hoặc cả hai mắt. Nhờ sự phát triển của đơn vị chăm sóc đặc biệt, tỷ lệ trẻ sinh non có cân nặng thấp sống được ngày càng tăng nên bệnh võng mạc trẻ sinh non có sự gia tăng. Hiện nay, sự hiểu biết về cơ chế của bệnh cũng như việc điều chỉnh mức oxy lồng ấp thích hợp đã góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ mù lòa do bệnh. Tuy nhiên, trẻ sinh chưa đủ tháng (trước 37 tuần), cân nặng khi sinh thấp là những yếu tố rủi ro quan trọng nhất trong sự phát triển bệnh lý võng mạc do sinh non.

me-giu-duoc-doi-mat-cho-be-sinh-non-nho-tam-soat-kip-thoi-benh-vong-mac-h1

Nguyên nhân gây ra bệnh lý võng mạc do sinh non

Mắt bắt đầu phát triển khi thai 16 tuần, lúc này các mạch máu trên võng mạc bắt đầu hình thành tại dây thần kinh thị giác. Các mạch máu phát triển dần dần ra rìa võng mạc, cung cấp oxy và chất dinh dưỡng. Trong vòng 12 tuần cuối của thai kỳ, mắt phát triển rất nhanh chóng. Nếu một em bé sinh đủ tháng thì mạch máu võng mạc gần như phát triển đầy đủ. Khi trẻ sinh non, thì trước khi mạch máu đến các cạnh của võng mạc, mạch máu có thể ngừng phát triển, các cạnh của võng mạc ngoại vi có thể không nhận được đủ oxy và chất dinh dưỡng, kết quả là các mạch máu mới bất thường bắt đầu phát triển, các mạch máu này mong manh và yếu, có thể chảy máu, dẫn đến sẹo võng mạc. Nếu vết sẹo co lại nó có thể kéo vào võng mạc khiến cho võng mạc của mắt bị bong ra. Bong võng mạc là nguyên nhân chính gây suy giảm thị lực và thậm chí là mù lòa ở trẻ sơ sinh non tháng.

Tuy nhiên cơ chế gây bệnh võng mạc do sinh non hiện nay vẫn còn chưa rõ ràng!

me-giu-duoc-doi-mat-cho-be-sinh-non-nho-tam-soat-kip-thoi-benh-vong-mac-h2

Các giai đoạn của bệnh

Giai đoạn 1: có một đường ranh giới rõ ràng (cầu nối tắt giữa động mạch và tĩnh mạch) giữa vùng võng mạc có mạch máu và vùng võng mạc chưa có mạch máu.

Giai đoạn 2: xuất hiện một gờ nổi lên (cầu nối tắt to ra)

Ở hai giai đoạn trên, nếu tiên lượng bệnh tốt, bệnh có thể tự thoái triển.

Giai đoạn 3: từ đường gờ sinh ra các tân mạch phát triển vào trong dịch kính. Tân mạch cũng có thể xuất hiện ở võng mạc cực sau (giai đoạn bổ sung). Giai đoạn 3 và giai đoạn bổ sung có tiên lượng nặng, vì tân mạch có thể ảnh hưởng đến thị lực và là nguyên nhân gây tăng sinh xơ và co kéo dẫn đến bong võng mạc.

me-giu-duoc-doi-mat-cho-be-sinh-non-nho-tam-soat-kip-thoi-benh-vong-mac-h3

Cần cho con khám sàng lọc để phát hiện và điều trị có hiệu quả

Bệnh võng mạc do sinh non ở giai đoạn sớm thì khó có thể phát hiện phát hiện được bệnh bằng mắt thường, nhìn bề ngoài mắt bé hoàn toàn bình thường. Còn khi đã biểu hiện ra ngoài thì đã ở giai đoạn muộn. Như vậy để phát hiện bệnh sớm, điều trị có hiệu quả cần phải cho bé khám sàng lọc với bác sĩ chuyên khoa mắt ngay sau sinh, và tái khám đúng hẹn theo yêu cầu của bác sĩ. Với những trẻ có nguy cơ như cân nặng khi sinh thấp, suy hô hấp kéo dài, nhiễm trùng khi sinh…cũng cần phải được khám sàng lọc. Ngoài ra cách dự phòng tốt nhất là quản lý thai nghén tốt để hạn chế sinh non.

Hiện nay, nếu bệnh võng mạc do sinh non được phát hiện sớm và điều trị sớm có thể ngăn chặn được mù lòa. Ở giai đoạn sớm có thể điều trị bằng lạnh đông, quang đông laser để tiêu hủy các vùng võng mạc thiếu máu. Ở giai đoạn muộn điều trị bằng phẫu thuật cắt dịch kính – võng mạc.

Như vậy, bệnh võng mạc do sinh non cần được khám và phát hiện sớm để việc điều trị có hiệu quả, giảm đáng kể tỷ lệ bị mù. Đây là bệnh nguy hiểm, nó để lại hậu quả nghiêm trọng, khiến trẻ trở thành người tàn phế, và là gánh nặng cho gia đình và cả xã hội. Mẹ cần lưu ý, và tuân thủ nghiêm ngặt lịch khám theo yêu cầu của bác sĩ. Cách tốt nhất là mẹ cần quản lý thai ngén tốt để hạn chế sinh non, nhé mẹ!

                                                Minh Khai ( Cử nhân Y tế Công cộng, ĐH Y dược TPHCM)

  • 4.6k lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?