Sáu nguyên tắc khi cha mẹ đưa ra các quy định trong gia đình

Bên cạnh việc cho trẻ tự do phát triển vận động, thể hiện mong muốn và có quyền lựa chọn theo suy nghĩ cá nhân, cha mẹ cũng cần đặt ra những quy định trong cách ứng xử cũng như hành vi để trẻ làm quen với việc tuân theo các giới hạn và phân biệt được đúng sai. Sau đây là nguyên tắc các bố mẹ có thể tham khảo trước khi đưa ra các quy định trong gia đình.

nguyen-tac-khi-cha-me-dua-ra-cac-quy-dinh-trong-gia-dinh

Các quy định cần phải rõ ràng

Với trẻ nhỏ, những khái niệm như lịch sự, tử tế, thậm chí ngoan ngoãn là hoàn toàn không dễ hiểu. Để trẻ không hoang mang vì những điều quá mức trừu tượng, bạn hãy nghĩ đến việc cụ thể hóa chúng bằng những nguyên tắc đơn giản hơn như: Ăn cơm không được gõ đũa vào bát, ho phải che miệng - đó chính là biểu hiện của lịch sự, hay xin phép trước khi cắt lời người lớn, gặp cô chú phải chào - đó chính là biểu hiện của ngoan.

Không nên đưa ra cùng lúc quá nhiều quy định, mà cần giới thiệu cho trẻ những điều quan trọng trước. Một vài nguyên tắc được áp dụng thành thói quen tốt hơn là đưa trẻ vào tầng tầng lớp lớp những điều “được” và "không được”.

Cha mẹ cần nhất quán khi đưa ra quy định cho trẻ

Hãy xác định nguyên tắc đề ra không phải để cho vui vì thế các thành viên trong gia đình phải thống nhất quan điểm thực hiện nhất quán. Ví dụ bạn nói với bé rằng: "Con không được ăn kẹo trước khi đi ngủ", nhưng chồng bạn lại ngầm cho bé ăn. Như vậy rõ ràng nguyên tắc đã bị vi phạm. Trẻ nhỏ rất nhạy cảm, chúng sẽ hiểu rằng với ai thì cần làm theo quy định, với ai bé có thể phá bỏ và như vậy ý nghĩa việc đưa ra các quy định đó đã không còn nữa. Bạn đang vô tình dạy con cách chống đối và “lách luật”.

Kiên trì và bình tĩnh trong quá trình hướng dẫn con tuân theo nguyên tắc gia đình

Sẽ khó tìm được đứa trẻ nào có thể dễ dàng tuân theo các quy định của bạn. Rèn được chúng là cả một quá trình đòi hỏi sự nhẫn nại của cha mẹ. Khi bé vi phạm, đừng mắng mỏ, đánh hay xúc phạm con. Không ít cha mẹ thấy con hắt hơi mà không che miệng dù đã dặn nhiều lần thì sẵn sàng đánh tay bé. Họ nghĩ rằng như vậy sẽ khiến bé nhớ lâu. Hãy tưởng tượng, bạn đi làm và sếp luôn dùng hình phạt đuổi việc, cắt lương để yêu cầu bạn chăm chỉ, đúng giờ,... bạn sẽ cảm thấy thế nào? Mặc dù rõ ràng đó là động lực để bạn cố gắng không bao giờ phạm lỗi, nhưng nó cũng tạo cho bạn tâm lý nặng nề, áp lực và đương nhiên khi có cơ hội bạn sẽ tìm một môi trường khác thoải mái hơn. Trẻ thì không có nhiều lựa chọn như vậy. Khi bạn quát nạt, đánh mắng con, trẻ sẽ vì sợ mà chấp hành những quy tắc nhưng nó không xuất phát từ sự tự nguyện mà mang theo nỗi ấm ức không nói thành lời.

nguyen-tac-khi-cha-me-dua-ra-cac-quy-dinh-trong-gia-dinh

Tệ hơn, quá cứng nhắc, quá nghiêm và phản ứng quá tiêu cực trước việc vi phạm nguyên tắc có thể dẫn đến việc trẻ âm thầm chống đối bạn. Nghĩa là trước mặt sẽ tỏ ra hiểu và chấp hành quy định, nhưng sau đó lại thoải mái vi phạm. Ví dụ bạn đưa ra nguyên tắc: không được nói bậy và khi bạn phát hiện bé nói, bạn đánh bé. Hậu quả là bé sẽ tự do nói những điều tồi tệ sau lưng bạn vào những lúc không có mặt bạn ở đó. Thế thì nguyên tắc có tác dụng gì?

Ghi nhớ rằng tạo ra nguyên tắc là giúp con trở nên tốt hơn, đừng biến chúng thành rào cản cho bé

Mục đích ban đầu của bạn khi đưa ra các quy định là gì? Để giúp con có thể cư xử đúng mực, đảm bảo an toàn và sức khỏe cho con hay để con hiểu các giới hạn, làm quen trước khi vào lớp 1 với vô vàn các nguyên tắc phải tuân theo? Dù là mục đích gì thì hẳn nhiên đều là vì tốt cho con, giúp con sẵn sàng để bước vào thế giới rộng lớn hơn. Vậy trước khi phản ứng với bất cứ sự vi phạm nào của trẻ, hãy cố gắng nhớ lại mục đích ban đầu ấy. Đừng biến các nguyên tắc thành rào cản hay cái lồng cho con.

Khi bạn cảm thấy chính bản thân mình áp lực vì theo đuổi những nguyên tắc đề ra, cảm thấy mối quan hệ với con căng thẳng vì suốt ngày tranh cãi về việc thực hiện các nguyên tắc, bạn cần xem lại có nên tiếp tục sử dụng chúng không. Con bạn dù có hay không có nguyên tắc cũng cần được vui vẻ và hạnh phúc.

Thể hiện sự tin tưởng của bạn về việc con có thể tuân theo các nguyên tắc

Bạn cần học cách nói tích cực để động viên con học cách tuân theo nguyên tắc. Ví dụ thay vì nói "Không để tay bẩn trước khi ăn cơm" thì bạn có thể bảo bé "Con cần rửa tay sạch trước bữa ăn nhé", hoặc đổi câu "Con không được nói dối" bằng "Con phải luôn trung thực và nói đúng sự thật". Cách nói trong ngôn ngữ tiếng việt là vô cùng phong phú và bạn sẽ luôn tìm được cách để nói với con mà không dùng đến những từ phủ định.

Khi bé có thể làm theo những quy định, hãy khen bé để thể hiện bạn quan tâm và ghi nhận nỗ lực của con. Và nếu bé lỡ vi phạm, hãy bao dung con, động viên bé thử lại lần sau. Đừng lạm dụng việc giải thích, nhất là khi bé đang không bình tĩnh, bạn chỉ cần nói chuyện với con thật ngắn gọn về hậu quả khi không thực hiện nguyên tắc đó mà thôi.

nguyen-tac-khi-cha-me-dua-ra-cac-quy-dinh-trong-gia-dinh

Cho phép sự linh hoạt nhất định khi thực hiện nguyên tắc

Với những tình huống khác nhau, bạn có thể cho phép việc thực hiện linh hoạt các quy tắc, đừng quá cứng nhắc bởi nó có thể tạo nên áp lực cho cả hai bên. Ví dụ bạn quy định buổi tối không ăn kẹo, nhưng khi sang sinh nhật anh hàng xóm, bạn có thể linh hoạt cho bé ăn 1-2 viên thay vì khư khư yêu cầu con tuyệt đối không được động vào khi bé muốn được nếm thử. Cho phép con ăn trong phạm vi cho phép chứ không phải ăn thỏa sức bao nhiêu cũng được.

Nguyên tắc nếu được áp dụng quá linh hoạt hay quá dễ thỏa hiệp thì con sẽ rất bối rối. Khi đồng ý thay đổi tùy tình huống với quy định nào đó, hãy để bé có cơ hội đưa ra các giải pháp và lý lẽ hợp lý. Đó cũng là cách bạn dạy con về kỹ năng thuyết phục là cơ sở của kỹ năng đàm phán trong tương lai.

  • 355 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?