Những dấu hiệu nhận biết sớm bệnh trầm cảm sau sinh

Hậu sản là thời kỳ có nhiều thay đổi về tâm lý và sinh lý. Bên cạnh những thay đổi môi trường hormone, chuyển tiếp sinh lý sau sinh, những tác động sinh học… thì ảnh hưởng của các yếu tố tâm lý là điều cần chú ý và quan tâm.

Rối loạn trầm cảm có thể nhẹ, vừa hoặc nặng, có thể thoáng qua hoặc kéo dài, có thể âm thầm hoặc rõ ràng xuất hiện ở những người mẹ mới sinh (thường gặp ở 6 tháng sau sinh).

Có 3 loại rối loạn trầm cảm chủ yếu sau sinh gồm: buồn thoáng qua sau sinh (postpartum blues), trầm cảm sau sinh không có loạn thần (nonpsychotic postpartum depression), loạn thần sau sinh (puerperal psychosis). Trong đó, buồn sau sinh là thường gặp hơn cả.

nhung-dau-hieu-nhan-biet-som-benh-tram-cam-sau-sinh

Những dấu hiệu nhận biết sớm bệnh trầm cảm sau sinh

Suy nhược cơ thể

Nhiều sản phụ cảm thấy đau khổ, vô vọng tăng dần sau khi sinh con, thậm chí khóc lóc cả ngày mà không có lý do cụ thể nào cả. Đôi khi họ lại cảm thấy bị chồng, gia đình, bạn bè bỏ rơi. Những cảm giác này thường không có căn cứ. Những phụ nữ suy nhược này có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên, thờ ơ với mọi thứ xung quanh.

Lo lắng

Những bà mẹ suy yếu thường hay có nhiều mối lo, thường là về sức khỏe bản thân. Có thể họ cảm thấy đau dữ dội ở đâu đó nhưng bác sĩ lại chẳng tìm ra nguyên nhân. Thường là đau ở đầu và ở cổ. Những người khác lại đau lưng, đau ngực, có thể là do các vấn đề về tim. Bà mẹ có nhiều than phiền về sức khỏe đến nỗi điều này càng làm cho họ stress thêm.

Triệu chứng thường gặp nhất là đau một vùng nào đó trên cơ thể và cảm giác bị bệnh. Những triệu chứng này sẽ trở nên trầm trọng nếu  không được chữa trị.

Hoảng hốt

Người mẹ có thể cảm thấy hoảng hốt đối với những tình huống xảy ra hằng ngày, và khó có thể bình tĩnh lại. Vì thế, tốt nhất là giúp họ tránh những tình huống mà họ bị stress. 

Căng thẳng

Căng thẳng thường đi kèm với trầm cảm. Những bà mẹ bị căng thẳng thường bị trầm cảm nặng nề hơn. Họ thường khó có thể thư giãn được, nhiều khi có cảm giác như muốn nổ tung ra. Loại căng thẳng này là một triệu chứng của trầm cảm, không thể giải quyết bằng thuốc an thần được.

Cảm giác bị ám ảnh

Bà mẹ bị trầm cảm thường hay bị ám ảnh, có thể về một người, một tình huống hay một hoạt động cụ thể nào đó. Vài người có thể trở nên sợ hãi và tin rằng mình là mối nguy hại cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt là đứa trẻ. Những nỗi sợ này là triệu chứng thường gặp của trầm cảm, có thể đi kèm với cảm giác tội lỗi. Điều này thường không có nguyên do, nhưng nếu người mẹ sợ ảnh hưởng đến con mình thì nên báo với gia đình và bác sĩ. 

nhung-dau-hieu-nhan-biet-som-benh-tram-cam-sau-sinh

Mất tập trung

Một bà mẹ trầm cảm thường khó tập trung đọc sách, xem TV hay trò chuyện bình thường. Họ sẽ cảm thấy trí nhớ sao mà kém quá, và đôi lúc không sắp xếp được suy nghĩ. Họ có thể ngồi đó không làm gì, chỉ nghĩ rằng họ cảm thấy rất tồi tệ. 

Rối loạn giấc ngủ

Thường người bị trầm cảm rất khó ngủ. Vài người ngủ không liên tục, hay bị thức giấc vào giữa đêm, thỉnh thoảng gặp ác mộng và không thể ngủ lại được.

Nhiều bà mẹ cảm thấy stress hơn vào buổi tối, nên bị mất ngủ lâu dài. Lúc này bác sĩ thường kê toa thuốc ngủ, nhưng đôi lúc dùng liều cao vẫn không hiệu quả. Trong trường hợp này, bà mẹ sẽ cảm thấy thất vọng hơn. Quan trọng là chữa được trầm cảm thì sẽ ngủ lại được bình thường. Tốt nhất là nên có người giúp mẹ cho bé bú vào buổi tối. 

Tình dục

Mất hứng thú tình dục có thể xảy ra đối với các bà mẹ trầm cảm sau sinh, thường kéo dài một thời gian, nên các ông bố cần thông cảm và hiểu rằng đây chỉ là triệu chứng của bệnh. Hứng thú tình dục sẽ trở lại khi mẹ hết trầm cảm. Các ông bố nên kiên nhẫn và cố gắng an ủi vợ hồi phục khỏi trầm cảm sau sinh.

Cách giúp mẹ cảm thấy thoải mái bao gồm đụng chạm nhẹ, ôm ấp và vuốt ve, sẽ tốt cho cả hai.

Có nhiều nguyên nhân gây nên bệnh trầm cảm sau sinh:

  • Thay đổi nội tiết, giảm đột ngột estrogen và progestrogen

  • Thay đổi về thể tích máu, huyết áp, hệ miễn dịch và chuyển hóa dẫn đến tình trạng mệt mỏi và dễ thay đổi cảm xúc

  • Mâu thuẫn gia đình, vấn đề tài chính, thiếu sự giúp đỡ của người thân

  • Khó khăn trong chăm sóc bé: Nhiều bà mẹ cảm thấy căng thẳng, mất ngủ, lo lắng về khả năng chăm sóc bé

  • Yếu tố di truyền: Trong gia đình có người bị trầm cảm (mẹ, cha, anh, chị, em…) thì nguy cơ bệnh càng cao

nhung-dau-hieu-nhan-biet-som-benh-tram-cam-sau-sinh

Vậy những ai dễ bị trầm cảm sau sinh?

  • Người có tiền sử bị bệnh trầm cảm sau sinh, nguy cơ lập lại 50%. Tiền sử trầm cảm ngoài thai kỳ, nguy cơ trầm cảm sau sinh 25%. Ngưng dùng thuốc chống trầm cảm lúc mang thai, 68% rơi vào trạng thái trầm cảm, nếu tiếp tục dùng thuốc thì 25% bị trầm cảm

  • Tuổi dưới 18

  • Gặp phải những sự kiện gây căng thẳng trong thời gian trước: bệnh tật, hiếm muộn, thất nghiệp

  • Thiếu sự giúp đỡ, đồng cảm chia sẻ của người thân, đặc biệt là người chồng

  • Có những mâu thuẫn vợ chồng, mâu thuẫn với mẹ chồng…

  • Gặp phải thai kỳ không mong muốn

  • Có những biến chứng thai kỳ: thai lưu, sẩy thai…

  • Trầm cảm dễ xuất hiện ở người con so, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra ở con rạ. 

Bên cạnh đó, bản thân người bệnh và người thân có thể theo dõi thêm các triệu chứng tâm lý ở thai phụ như sau:

  • Tâm trạng buồn bã

  • Giảm hứng thú hoạt động 

  • Cảm thấy vô dụng hay tội lỗi

  • Khó tập trung hoặc không quyết đoán

  • Thường nghĩ đến cái chết và tự tử

  • Thay đổi khẩu vị và tăng hoặc giảm cân

  • Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều

  • Suy nghĩ, hành động, phản ứng chậm

  • Mệt mỏi, thiếu sinh lực 

Việc điều trị trầm cảm sau sinh bên cạnh việc phụ thuộc vào thuốc, lời khuyên của bác sĩ thì vai trò người thân và bản thân người bệnh thật sự cần thiết. Bởi sự chia sẻ, bên cạnh, lắng nghe từ người thân và ý thức tin tưởng vào khả năng phục hồi của chính thai phụ sẽ rút ngắn thời gian phục hồi bệnh.

  • 572 lượt xem1 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?