Những điều cha mẹ cần làm khi phát hiện trẻ nói bậy

Trong cuộc sống hàng ngày, việc sử dụng những từ lóng, những cách nói khác tục tương đối phổ biến. Ví dụ bạn đang rất vội mà đường lại tắc mãi không thể đi, có thể bạn sẽ nói 1 từ lóng nào đó để giảm bớt cơn tức giận.

Tôi còn nhớ có một lần khi đưa con đi chơi trong công viên, các bé đang trượt cầu trượt rất vui vẻ, đột nhiên có một bé tầm 4-5 tuổi đẩy ngã một em nhỏ hơn và nói: “mẹ mày”. Lập tức mẹ của bạn nhỏ hơn lao đến, quát mắng em bé 4-5 tuổi vì hỗn láo và hàng tràng những câu nặng nề về việc em bé không được giáo dục tốt, bé đã như vậy thì lớn lên thành đầu trộm đuôi cướp.

Tôi không ủng hộ việc trẻ nói bậy, nhưng quả thực những lời chê trách của người mẹ kia lại khiến tôi băn khoăn: trẻ nói tục có phải là hư? Và cha mẹ nên làm gì khi phát hiện con nói những lời không hay? Trước hết, cha mẹ cần hiểu nguyên nhân nào dẫn đến trẻ dưới 6 tuổi nói tục

tre-noi-tuc-chui-bay-co-phai-la-hu

Với trẻ dưới 3 tuổi, việc nói tục thường là do bắt chước từ người lớn  như ông bà, những người chăm sóc bé, thậm chí hàng xóm hoặc các anh chị lớn hơn. Đây là giai đoạn trẻ rất nhạy cảm với ngôn ngữ, việc lặp đi lặp lại những cụm từ sẽ tạo ấn tượng cho trẻ và trẻ sẽ cố gắng sử dụng chúng khi có cơ hội. Trẻ nói mà chưa hiểu nghĩa của từ, cụm từ thực sự là gì, mà chỉ thích thú vì học được một từ mới mà thôi.

Khi lớn hơn, trẻ đã có thể hiểu được thế nào là nói tục, nhưng vẫn sẽ nói vì nhiều lí do. Ví dụ như để thu hút sự chú ý của cha mẹ, hay khi bé quá cáu giận mà không biết làm sao để điều chỉnh hoặc giải tỏa cảm xúc của mình.

Cũng có thể, nói tục chỉ là cách để bé xem phản ứng của mọi người thế nào khi trẻ nói những từ đó. Giống như các bé gái rất thích thử đánh son môi của mẹ, xịt nước hoa khi đi chơi… trẻ bắt chước người lớn nói bậy, và bé muốn trải nghiệm cảm giác đó.

Trong cuộc sống hàng ngày, việc sử dụng những từ lóng, những cách nói khác tục tương đối phổ biến. Ví dụ bạn đang rất vội mà đường lại tắc mãi không thể đi, có thể bạn sẽ nói 1 từ lóng nào đó để giảm bớt cơn tức giận. Đó thực sự là một giải pháp tâm lí giúp bạn thoải mái hơn một chút.

Hay khi nói chuyện với những người bạn thân, sự cởi mở, thân mật cũng có thể khiến bạn nói một vài từ khá tục với ý nghĩa bông đùa, vui vẻ… Tất cả những điều đó không đánh giá bạn thực sự là một người thô thiển, thiếu văn minh. Trẻ cũng vậy, việc người lớn nghe trẻ nói 1 vài từ chưa hay đã vội kết luận trẻ hỗn láo, khó giáo dục...là quá nặng nề. Sự đánh giá cần phải được đặt trong hoàn cảnh, và xem xét nhiều yếu tố.

Tôi thường không ủng hộ việc ai đó phán xét về giáo dục trong gia đình của người khác. Ví dụ thấy trẻ đánh bạn, vội kết luận trẻ hung hãn, bạo lực; thấy trẻ không cho mượn đồ chơi, kết luận trẻ ích kỉ, hay trẻ không tham gia các trò chơi tập thể sẽ được đánh giá là nhát như thỏ đế…

Trẻ chưa biết cách tự bào chữa, hay thanh minh và đôi khi người lớn tự cho mình cái quyền được phán xét một đứa trẻ. Hư là gì? Thế nào thì được gọi là hư? Hư có sửa thành ngoan được không? Những khái niệm trừu tượng như vậy không hề dễ hiểu với trẻ nhỏ và quy kết nói tục là hư chẳng hề giúp trẻ trở nên văn minh hay lịch sự hơn chút nào.

Hãy dành thời gian và tâm huyết để dạy bảo những đứa trẻ của bạn, và đừng đánh giá những đứa trẻ khác, quy chụp hay phê phán cách giáo dục của bố mẹ chúng. Bạn chỉ nên góp ý có tính chất xây dựng hoặc trò chuyện nhẹ nhàng nếu đứa trẻ sẵn sàng lắng nghe, thay vì quát nạt và gắn thẻ cho chúng khi bạn mới chỉ nhìn thấy một vài hành động hay nghe đôi câu nói.

Khi thấy con nói tục nên phản ứng như thế nào?

Trước tiên, hãy làm gương cho con. Đừng sử dụng những từ ngữ tiêu cực, từ lóng hay chửi thề trước mặt con cái. Trẻ nhỏ là những máy copy thần tốc và việc nghe thấy một từ lạ sẽ kích thích chúng lặp lại ngay lập tức. Cũng đừng ảo tưởng rằng bạn đã cho chúng một điều luật: cha mẹ có thể nói bậy, nhưng con không được phép thì chúng sẽ nghe theo. Điều này có khi càng khiến bé tò mò và thôi thúc chúng bắt chước nói khi không có mặt cha mẹ.

Kiểm soát những chương trình trên máy tính khi bạn định cho bé tiếp xúc với thiết bị điện tử. Tốt nhất, chỉ nên cho bé xem những gì mà bạn đã xem qua, biết chắc chúng có gì trước khi cho con tiếp xúc. Có rất nhiều chương trình không lành mạnh được núp bóng dưới những tên phim hoạt hình mà bé có thể vô tình chọn khi không có sự giám sát của người lớn.

Hạn chế việc bé tiếp xúc với những người hay nói tục. Việc này không dễ chút nào, nhất là với những ai cả nể. Nếu ai đó cố tình nói những lời không hay trước mặt con bạn, bạn cần góp ý thẳng thắn để tránh việc đó lặp lại. Và nếu con đã nghe thấy, hãy giải thích nhẹ nhàng với con rằng cha mẹ không thích điều đó, con không nên làm như vậy.

tre-noi-tuc-chui-bay-co-phai-la-hu

Không nên phản ứng quá gay gắt khi con nói tục. Khi đông người hay trong những dịp như tụ họp  gia đình, dã ngoại tập thể, mà chẳng may con nói tục, cha mẹ thường cảm thấy quá bẽ mặt, xấu hổ nên sẽ trút giận lên con, để lập tức dập tắt việc đó (đòn roi bao giờ cũng có hiệu quả nhanh hơn đối thoại), và thể hiện rõ ràng với những người khác rằng: không phải chúng tôi dạy con thế, chúng tôi rất nghiêm khắc và có giáo dục con rồi Những phản ứng đó có thể khiến bé phát sinh tính chống đối, và càng cố ý nói tục khi có đông người.

Hãy cố gắng bình thản trước những lời nói tục của con. Đừng để chúng hiểu rằng nói tục là vui nhộn, hài hước, lấy được sự chú ý hay hưởng ứng của người lớn. Đôi khi làm lơ sẽ khiến hứng thú của trẻ giảm và dần dần cũng cảm thấy nói thế chẳng có gì thú vị và chẳng ai quan tâm.

  • 527 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?