Những hiểu lầm về chủng ngừa vắc xin bố mẹ cần biết ngay

Vắc xin là một trong những phát minh quan trọng, nhưng lại có những bố mẹ có nhiều lý do không muốn cho trẻ được chủng ngừa vắc xin. Nhiều lý do trong đó cực kỳ sai lầm, bố mẹ cần biết để nhận diện và tránh tin theo nhé!

Hiểu lầm số 1: Nếu tiêm nhiều vắc xin sẽ làm quá tải hệ miễn dịch của trẻ

Một đứa trẻ 2 tuổi nếu được tiêm chủng đầy đủ, có thể phòng ngừa được 14 bệnh! Các thành phần của vi rút, vi khuẩn đã bị làm suy giảm hay bất hoạt hoặc chỉ là vỏ protein của chúng có trong vắc xin kích thích hệ miễn dịch để tạo các kháng thể và giúp bé ngừa bệnh trong tương lai.

Bác sĩ Mark H. Sawyer, giáo sư nhi khoa lâm sàng tại Đại học Y khoa California San Diego Medicine và bệnh viện Nhi đồng Rady cho biết: “Chẳng bao giờ có chuyện hệ miễn dịch của bé bị hư hỏng do quá tải nếu chủng ngừa vắc xin.”

Bởi lẽ, hệ miễn dịch có nhiều loại tế bào miễn dịch khác nhau và cơ thể chúng ta là một hệ thống sống có khả năng điều phối tuyệt vời về số lượng các tế bào miễn dịch cũng như các chất tiết khi cơ thể bị nhiễm một tác nhân lạ. Việc tiêm vắc xin giúp cho các tế bào miễn dịch tập nhiễm và nhớ, từ đó khả năng phòng ngừa các bệnh nhiễm nếu cơ thể bị nhiễm hay trong môi trường bệnh nhiễm thì có khả năng miễn nhiễm nhanh chóng, kịp thời. Cái lưu lại trong cơ thể chính là khả năng nhớ và phòng bệnh của các tế bào miễn dịch, chứ không phải là lưu lại các chất gì đâu, nên  ba mẹ yên tâm nhé!

nhung-hieu-lam-ve-chung-ngua-vac-xin-bo-me-can-biet-ngay-de-tranh-tin-theo-hinh1

Hiểu lầm số 2: Hệ thống miễn dịch của bé yêu chưa trưởng thành, vì vậy sẽ an toàn hơn nếu chỉ tiêm một ít loại vắc xin cần thiết là đủ rồi

Đây là sự hiểu lầm lớn nhất ở nhiều bậc cha mẹ ngày nay, và nó dẫn đến các giai đoạn nhạy cảm kéo dài với một số mầm bệnh như bệnh sởi. Đối với MMR (vắc xin ngừa bệnh sởi, quai bị và Rubella), việc trì hoãn dù chỉ ba tháng cũng làm tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh.

Không có bằng chứng nào cho thấy trì hoãn việc tiêm vắc-xin cho bé sẽ an toàn hơn. Điều quan trọng bạn cần biết, là lịch tiêm chủng cho bé trước khi phổ biến rộng rãi đã được các chuyên gia y tế nghiên cứu kĩ lưỡng nhằm cung cấp sự bảo vệ tốt nhất có thể cho bé.

Trên thực tế, hàng chục chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và dịch tễ học từ CDC, các trường đại học và bệnh viện trên thế giới đã kiểm tra chặt chẽ qua nhiều thập niên nghiên cứu trước khi đưa ra lịch tiêm chủng cho bé yêu. Nên hãy yên tâm bạn nhé!

nhung-hieu-lam-ve-chung-ngua-vac-xin-bo-me-can-biet-ngay-de-tranh-tin-theo-hinh2

Hiểu lầm số 3: Vắc xin chứa nhiều độc tố, chẳng hạn như thủy ngân, nhôm, formaldehyde.

Vắc xin hầu hết là dung dịch có chứa kháng nguyên, nhưng cần thêm một số thành phần để ổn định hoặc tăng hiệu quả. Các nhà nghiên cứu cho biết rằng thành phần ethyl thủy ngân trong vắc xin không tích tụ trong cơ thể - không giống như methyl thủy ngân, là một loại chất độc thần kinh được tìm thấy ở một số loài cá.

Vắc xin cũng có chứa thành phần muối nhôm; chúng được sử dụng để tăng cường đáp ứng miễn dịch của cơ thể, kích thích sản xuất kháng thể lớn hơn và làm cho vắc xin hiệu quả hơn. Mặc dù nhôm có thể gây ra mẩn đỏ hoặc sưng tại chỗ tiêm, lượng nhôm nhỏ trong vắc-xin - ít hơn so với những gì trẻ có được qua sữa hoặc các nguồn khác — không có tác dụng lâu dài và đã được sử dụng trong một số loại vắc xin những năm 1930.

Formaldehyde, cũng có thể có ở một số vắc xin, nhưng ít hơn hàng trăm lần so với lượng formaldehyde từ các nguồn khác, chẳng hạn như trái cây và vật liệu cách nhiệt. Cơ thể của chúng ta thậm chí còn tự tạo ra nhiều formaldehyde hơn so với những gì trong vắc xin.

nhung-hieu-lam-ve-chung-ngua-vac-xin-bo-me-can-biet-ngay-de-tranh-tin-theo-hinh3

Hiểu lầm số 4: Vắc xin không thực sự hiệu quả - chẳng phải năm ngoái cũng có một đợt dịch cúm đó sao?

Các loại vắc xin có tới 85-95% hiệu quả ngừa bệnh. Tuy nhiên, vắc-xin cúm lại có hiệu quả hơi thấp hơn một chút. Mỗi năm, các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm từ khắp nơi trên thế giới gặp nhau để dự đoán chủng virus cúm nào có khả năng lưu hành trong dịch cúm sau. Hiệu quả của vắc-xin phụ thuộc vào các chủng mà nhà sản xuất lựa chọn làm kháng nguyên - và không thể bảo vệ cơ thể khỏi các loại chủng virus cúm khác.

Và điểm mấu chốt là chủng ngừa vắc xin có thể giảm thiểu rất nhiều số lượng ca tử vong, nhập viện, và tật nguyền trong lịch sử.

Hiểu lầm số 5: Các tác dụng phụ của vắc xin rất đáng sợ khiến chúng trở nên không an toàn

Vắc xin rất an toàn, rất hiếm các trường hợp xảy ra tác dụng phụ nguy hiểm. Nếu có thì chỉ ở những trẻ có cơ địa đặc biệt và bố mẹ hãy yên tâm, các bác sĩ chắc chắn sẽ phải khám bé kỹ lưỡng để đảm bảo bé có đủ điều kiện để tiêm vắc xin tại thời điểm đó hay không. Và khi đặt trên bàn cân giữa lợi ích của vắc xin và nguy cơ xảy ra tác dụng phụ, thì rõ ràng lợi ích của vắc xin mang lại là rất lớn.

Hiểu lầm số 6: Vắc xin chỉ là một cách để các công ty dược phẩm và bác sĩ kiếm tiền

Các công ty dược phẩm sẽ thu được lợi nhuận từ vắc-xin, nhưng đó không phải là loại thuốc chủ lực giúp họ kiếm tiền. Các công ty dược phẩm hiếm khi nhận được tài trợ từ chính phủ. Bác sĩ nhi khoa cũng chẳng thể nào kiếm tiền được từ vắc xin. Các chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia ở nước ta đều hoàn toàn miễn phí.

Hiểu lầm số 7: Tác dụng phụ của một số vắc xin nếu có sẽ rất đáng sợ

Phải mất từ ​​10 đến 15 năm trải qua nhiều nghiên cứu, không những vậy, vắc xin phải trải qua tất cả bốn giai đoạn thử nghiệm an toàn và hiệu quả trước khi chúng được chấp nhận rộng rãi. Mỗi vắc xin mới dành cho trẻ em được thử nghiệm đầu tiên ở người lớn, sau đó ở trẻ em, và tất cả các loại thuốc và công thức mới phải trải qua quá trình tương tự.

Căn bệnh thủy đậu đã giết chết khoảng hơn 100 trẻ em trong vòng 1 năm trước khi vắc xin varicella được sáng chế. Trẻ em khỏe mạnh có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng và tử vong do các bệnh vốn có thể chủng ngừa được bằng vắc xin.

Các tác dụng phụ nhẹ và vừa - chẳng hạn như co giật - không phải là chưa từng xảy ra, nhưng các tác dụng phụ nghiêm trọng rất hiếm gặp. Ví dụ, tác dụng phụ được xác nhận nghiêm trọng nhất của vắc-xin rotavirus là lồng ruột, tắc ruột có thể cần phẫu thuật, chỉ xảy ra một lần trong mỗi 20.000 đến 100.000 trẻ tiêm chủng! 

Nói tóm lại - vắc xin là một trong những phát minh vĩ đại nhất của các nhà khoa học. Bạn hãy tưởng tượng mà xem, số người chết vì bệnh tật sẽ khủng khiếp thế nào nếu không có vắc xin? Hãy thật bình tĩnh trước những lời đồn trên mạng và mang lại cho con yêu những điều tốt đẹp nhất bạn nhé!

Thanh Tùng (Bác sĩ đa khoa - Đại học Y Dược TP.HCM)

  • 3.9k lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?