Những lời khuyên để dạy trẻ nhỏ chơi công bằng

Khi nói đến các trò chơi của trẻ nhỏ thì quá trình tham gia trò chơi quan trọng hơn nhiều so với việc có chiến thắng hay không. Tuy nhiên, một số cuộc cạnh tranh lành mạnh cũng rất tốt cho sự phát triển của bé. Bạn có thể dạy con về lối chơi công bằng và cách đối mặt với sự thất vọng khi thua cuộc.

Chơi công bằng là tìm hiểu các quy tắc của trò chơi và đưa chúng vào thực tế - có thể đó là quy tác gia đình trong những trò chơi thẻ, hay các quy tắc được áp dụng trong trận đấu bóng vào thứ 7 cuối tuần. Trong một số trò chơi, bạn có thể tạo ra một số quy định mới. Đó là cách tuyệt vời để bé học cách giải quyết vấn đề cùng nhau và linh hoạt. 

Chơi công bằng cũng là học về các quy tắc xã hội, giống như việc chờ đến lượt và cách cư xử lịch sự. Đối với trẻ em, chơi công bằng có thể nghĩa là giúp đỡ một đứa trẻ khác đang gặp rắc rối trong khi chơi hay cho các bạn khác giành chiến thắng một cách công bằng.

nhung-loi-khuyen-de-day-tre-nho-choi-cong-bang

Bạn có thể sử dụng những lời khuyên dưới đây để giúp trẻ ở mọi lứa tuổi học cách chơi công bằng và thưởng thức trò chơi:

  • Cân nhắc trò chơi phù hợp tuổi của con: trẻ em có thể học về chơi công bằng dễ dàng hơn khi trò chơi phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Ví dụ, trẻ em dưới 6 tuổi cảm thấy khó hiểu các quy tắc bắt buộc. Các trò chơi đơn giản với thời gian chờ đợi ngắn mà mỗi đứa trẻ đều đến lượt chơi sẽ phù hợp với bé hơn.

  • Cho con cơ hội chơi nhiều trò chơi khác nhau: kinh nghiệm nhiều hơn sẽ giúp thực hành tốt hơn. Hãy thử các trò chơi với bảng, các trò chơi có tính cạnh tranh như cờ vua, hay các trò chơi cần sự hợp tác. Thậm chí những trò chơi đóng kịch cũng có thể giúp trẻ luyện tập việc chờ đến lượt.

  • Cho con tham gia với nhiều bạn thuộc các lứa tuổi: Tạo điều kiện để bé có thể chơi với trẻ nhỏ hơn hoặc lớn hơn tuổi bé. Như thế, con của bạn có thể học cách trông em và dạy em về các quy tắc. Ngược lại những anh chị lớn hơn sẽ là tấm gương tốt cho bé noi theo.

  • Giới thiệu qua các quy tắc của trò chơi: trước khi trò chơi bắt đầu, hãy đảm bảo rằng tất cả các bé đều biết các quy tắc. Trẻ càng nhỏ, quy tắc càng phải đơn giản.

  • Dạy bé một số quy tắc xã hội: có thể là quy tắc về việc xếp hàng chờ đến lượt hay chúc mừng khi bạn giành chiến thắng

  • Khen ngợi khi bé có hành vi tốt: khen ngợi con khi bé biết chia sẻ, chờ đợi hay có những hành vi tốt khi chơi công bằng. Chỉ cho bé thấy những gì bé làm tốt. Ví dụ, bạn có thể nói, “Thật tuyệt vời khi con bắt tay các bạn vào lúc kết thúc trò chơi'.

Trẻ nhỏ học cách chơi công bằng khi quan sát cha mẹ nói và làm. Tuân theo luật, chấp nhận phán quyết của trọng tài là những cách bạn làm gương cho con. Đồng thời hãy nói những lời khích lệ để thấy được niềm vui khi các con tham gia chơi công bằng:"các con đã cố gắng hết sức rồi", "các con chơi rất hay", hoặc "lần sau chúng ta sẽ may mắn hơn".

Chơi và cạnh tranh công bằng

Cạnh tranh có thể tốt cho trẻ. Khi các bé thi đấu với nhau, trò chơi sẽ trở nên gay cấn, thúc đấy bé cố gắng hết sức mình. Điều đó giúp bé phát triển các kĩ năng, khuyến khích sự tuân thủ quy tắc và làm trẻ cảm thấy hào hứng với những gì bé đạt được. 

Cạnh tranh cũng làm tăng khao khát giành chiến thắng, và đó là khi trẻ em đôi khi cảm thấy khó chơi công bằng. Bởi vì bé muốn giành chiến thắng, nên có thể sẽ thách thức các quy tắc và người chơi khác. Một số trẻ cãi vã với các đồng đội, thậm chí bắt đầu gian lận.

Cạnh tranh sẽ có hiệu quả khi nó được diễn ra công bằng với các quy tắc phù hợp lứa tuổi và tất cả các bé đều có thể hiểu cũng như đồng ý tuân theo trước khi trò chơi bắt đầu. Đây là một vài câu hỏi có thể giúp bạn đánh giá liệu một trò chơi mang tính cạnh tranh có phải là một trải nghiệm bổ ích cho con bạn:

  • Trò chơi này có phù hợp với tuổi của con? Hãy xem xét trò chơi có dành cho lứa tuổi của bé hoặc cho bé biết bé có thể tham gia khi lớn hơn 1 chút.

  • Liệu trẻ có cơ hội giành chiến thắng? chọn trò chơi mà con bạn có cơ hội chiến thắng giống như tất cả các bạn chơi khác.

  • Đội bạn có chơi công bằng? Nếu phát hiện đội đối thủ không tuân theo quy tắc hãy can thiệp hợp lí hoặc dừng trò chơi lại.

Làm gì khi bé không chơi công bằng?

  • Cho bé tạm dừng chơi 1 chút để nói chuyện một cách bình tĩnh, và rõ ràng về những gì bạn mong đợi ở cách cư xử của bé. Chỉ cho bé chơi thế nào là công bằng. Ví dụ " Quan trọng nhất là mọi người đều phải tuân thủ theo quy tắc và quy tắc đã nói rõ mỗi bạn chỉ được ném 1 lần". Hãy cho bé thấy tuân thủ theo luật là khó khăn nhưng là điều bắt buộc - điều đó có thể giúp bé kiểm soát được cảm xúc của mình.

  • Nếu bé vẫn cư xử như cũ, thậm chí tệ hơn thì bạn cần phải hành động cứng rắn hơn như cho bé dừng chơi và chờ đến khi bé thực sự bình tĩnh.

  • Nói chuyện để hiểu cảm giác thất vọng của bé, và xem bé định làm gì lần tiếp theo. Trước khi bé chơi trò khác, bạn có thể đưa ra 1 vài quy tắc cơ bản như "Nếu con không đồng ý tuân theo luật, con sẽ phải dừng chơi ngay lập tức".

  • Nhắc nhở bé rằng tham gia trò chơi là để vui, không phải vì thắng thua. Khi khen ngợi con, hãy tập trung vào quá trình tham gia, đừng chú trọng vào kết quả.

  • Nếu bé theo đuổi chiến thắng như một cách để gây sự chú ý hoặc để được mọi người tôn trọng, bạn hãy cố gắng khen ngợi bé cả những mặt khác của bé nữa, ví dụ cách bé hợp tác với đồng đội, chia sẻ hay giúp đỡ mọi người.

nhung-loi-khuyen-de-day-tre-nho-choi-cong-bang

Thắng và thua

Khi bé hiểu được rằng thắng thua không phải là tất cả mà quan trọng là cách bé tham gia trò chơi như thế nào thì con của bạn sẽ trở thành 1 em bé biết tận hưởng niềm vui kể cả khi chiến thắng hay thất bại. 

Dĩ nhiên chiến thắng mang đến 1 cảm giác tuyệt vời và việc bé tự hào với chiến thắng của mình là chuyện bình thường. Quan trọng là dạy bé hãy là 1 người chiến thắng xứng đáng bằng cách thể hiện sự cảm thông và hỗ trợ với đội chưa giành chiến thắng. Nếu có thể, bên cạnh niềm tự hào, hãy nhấn mạnh vào niềm vui vì con đã tham gia vào trò chơi. 

Không phải lúc nào cũng dễ dàng để biến những lần thua cuộc của trẻ thành một trải nghiệm thú vị. Việc nhấn mạnh vào những cố gắng của bé thực sự  quan trọng trong việc giúp bé xử lý những cảm xúc tiêu cực. Khen ngợi những nỗ lực của bé, ví dụ:”Con đã tuân thủ rất tốt các quy tắc".

Trẻ em - và thậm chí cả người lớn - sẽ cảm thấy dễ dàng hơn khi thua trong 1 trò chơi may mắn hơn là các trò chơi kĩ năng. Bởi thất bại đó không nói lên bất cứ điều gì về bản thân trẻ hay khả năng của trẻ. Nếu con của bạn đang gặp khó khăn trong việc chấp nhận thua cuộc, hãy thử cho bé chơi các trò chơi mang tính chất may mắn, sau đó mới nên xây dựng các hoạt động dựa trên kĩ năng.

  • 141 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?