Những nguy cơ và lưu ý đặc biệt trong chăm sóc trẻ sinh non ba mẹ cần biết

Hẳn rằng ba mẹ nào cũng mong con mình sinh ra đủ tháng đủ ngày. Để đạt được mong ước này thì ba mẹ cần biết cách phòng ngừa như thế nào? Nếu trẻ bị sinh non thì cần xử trí và những lưu ý đặc biệt trong chăm sóc ra sao?  

Theo trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nếu cân nặng của bé khi sinh thấp dưới 2.500g bị coi là nhẹ cân thì sẽ có nguy cơ:

Về hô hấp - phổi là một trong những cơ quan trưởng thành cuối cùng của bé trong quá trình trong bụng mẹ. Do vậy nếu sinh non rất có thể phổi vẫn chưa hoàn chỉnh:

  • Hội chứng suy hô hấp / bệnh màng trong, một tình trạng do thiếu chất hoạt động bề mặt trong phổi làm cho túi khí đóng lại
  • Bệnh phổi mãn tính gây ra do chấn thương nhu mô phổi trong thời gian dài
  • Phát triển phổi không hoàn chỉnh
  • Ngưng thở
  • Mất ổn định nhiệt độ - không có khả năng điều chỉnh nhiệt độ cơ thể do lượng mỡ trong cơ thể thấp

Về tim mạch:

  • Còn ống động mạch (PDA): đây là tình trạng khá phổ biến nếu trẻ sinh non. Nếu không được điều trị, rất có thể bé sẽ dẫn tới tình trạng suy tim và tử vong.
  • Huyết áp quá cao hoặc thấp
  • Nhịp tim thấp (thường xảy ra với ngưng thở)

Về chuyển hóa - nội tiết:

  • Thiếu máu, có thể cần truyền máu
  • Vàng da do gan kém phát triển và chức năng đường tiêu hóa chưa trưởng thành
  • Các khoáng chất rất thấp hoặc cao như canxi và các chất như glucose trong máu
  • Chức năng thận chưa trưởng thành

Về chức năng tiêu hóa:

  • Khó ăn - không thể bú và nuốt
  • Tiêu hóa kém
  • Viêm ruột hoại tử, một bệnh đường ruột nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong ở trẻ sinh non.

Về thần kinh:

  • Xuất huyết não thất (chảy máu trong não): nếu tổn thương quá nhiều, bé rất dễ có di chứng ảnh hưởng đến cuộc sống sau này của bé.
  • Cơ bắp kém phát triển
  • Động kinh do chảy máu trong não
  • Bệnh võng mạc do sinh non - gây ra sự tăng trưởng bất thường của các mạch máu ở võng mạc, có thể dẫn đến bong võng mạc từ phía sau mắt gây mù
  • Nhiễm trùng có thể cần điều trị bằng kháng sinh

Ngoài các nguy cơ kể trên, bé sinh non cũng rất có thể bị các bệnh mãn tính khi lớn như hen suyễn, đồng thời nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh của tăng lên đáng kể.

Nguy cơ của các biến chứng này ở em bé có thể giảm nếu các dấu hiệu sinh non được nhận ra và vấn đề được chẩn đoán kịp thời.

nhung-nguy-co-va-luu-y-dac-biet-trong-cham-soc-tre-sinh-non-ba-me-can-biet-h1

Sinh non được các bác sĩ xử trí như thế nào?

Việc xử trí sinh non của các bác sĩ phụ thuộc vào nguyên nhân của nó và sau khi cân nhắc những ưu và nhược điểm của việc trì hoãn chuyển dạ.

Nếu sinh non bắt đầu trước 34 tuần thai kỳ, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên nhập viện để được theo dõi một cách chặt chẽ:

Kháng sinh trong trường hợp vỡ ối: Nếu chuyển dạ sinh non có liên quan đến nhiễm trùng, và dẫn đến vỡ ối sớm.

Corticosteroid cho sự trưởng thành của phổi: Corticosteroid được tiêm trong khoảng từ 24 đến 34 tuần của thai kỳ để tăng tốc quá trình trưởng thành phổi của bé.

Khâu cổ tử cung: Ở những phụ nữ mang thai có cổ tử cung ngắn hoặc yếu, một thủ thuật gọi là khâu cổ tử cung sẽ được thực hiện để kiểm soát nguy cơ sinh non. Thủ thuật này có thể sẽ được chỉ được bởi bác sĩ nếu:

  • Mẹ có thai dưới 24 tuần
  • Mẹ có tiền sử sinh non
  • Chiều dài cổ tử cung nhỏ hơn <25mm

nhung-nguy-co-va-luu-y-dac-biet-trong-cham-soc-tre-sinh-non-ba-me-can-biet-h2

Các biện pháp phòng ngừa cho sinh non là gì?

Áp dụng lối sống lành mạnh. Tránh hút thuốc và dùng thuốc không theo ý kiến bác sĩ trong thai kỳ.

Giãn khoảng cách giữa hai lần mang thai vì dưới sáu tháng có thể làm tăng nguy cơ sinh non.

Các hoạt động thể chất căng thẳng cũng có thể dẫn đến chuyển dạ sinh non.

Theo dõi chặt chẽ nếu mẹ bị tiểu đường thai kỳ hoặc huyết áp cao.

Kiểm soát những cảm xúc tiêu cực như lo lắng.

Đừng quên đi khám bác sĩ thường xuyên. Nếu mẹ nhận thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng đặc biệt nào, hãy nói với bác sĩ.

Sinh non là một trong những nỗi ám ảnh đáng sợ của mẹ khi bước vào thai kỳ. Mặc dù hiện tại vẫn chưa có phương pháp hiệu quả thật sự để phòng ngừa sinh non, cũng như chưa thật sự hiểu rõ thấu đáo về nguyên nhân gây sinh non, nhưng nếu được can thiệp sớm sẽ cải thiện đáng kể nguy cơ sinh non và tiên lượng của em bé khi sinh.

Những lưu ý đặc biệt trong chăm sóc trẻ sinh non

Nếu như bé không may phải chào đời sớm hơn dự kiến quá nhiều, với một em bé sinh non, thì ba mẹ phải theo dõi sát sao và đem con đi tầm soát sớm các nguy cơ đã nhắc đến ở trên để có hướng xử lý kịp thời các bệnh lý dễ xảy ra với trẻ sinh non, các ba mẹ nhé! Những tháng đầu đời của bé khá vất vả cho ba mẹ cũng như với bé vì bé thực sự cần chế độ chăm sóc đặc biệt cho trẻ sinh non. Và điều cực kỳ quan trọng, đó là việc tầm soát sớm và điều trị, xử lý đúng hướng sẽ giúp khắc phục được các vấn đề ở trẻ sinh non mà nếu lỡ như bỏ qua thời gian vàng trong tầm soát và xử trí thì sẽ không thể nào khắc phục được nữa.

Nhưng ba mẹ cũng yên tâm nhé, nếu ba mẹ biết tầm soát sớm các nguy cơ kể trên và xử lý kịp thời, đúng hướng, kết hợp với việc chăm sóc dinh dưỡng cho bé tốt, thì bé cũng sẽ lớn lên và phát triển khỏe mạnh như bao em bé sinh thường khác sau những năm tháng đầu đời vất vả này thôi!

Thanh Tùng (Bác sĩ đa khoa – Đại học Y Dược TP.HCM)

  • 846 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?