Quát mắng trẻ không phải là cách giải quyết mâu thuẫn đúng đắn

Trước khi bàn về việc sử dụng bạo lực với trẻ để đạt được kết quả mà cha mẹ mong muốn, bạn hãy thử nghĩ nếu trong việc bạn gặp một người sếp luôn thích thao túng người khác bằng cách ra uy, dọa nạt đuổi việc, bạn có cảm thấy vui vẻ và hào hứng để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình?

Dù chúng ta biết rõ rằng sếp quát mắng hay tỏ ra gần gũi, biết cách động viên thì công việc vẫn chẳng bớt đi chút nào, nhưng rõ ràng ai cũng mong sếp mình là người tâm lý, ăn nói thuyết phục và khiến mình thực tâm nể trọng. Rõ ràng, sẽ áp đặt luôn phá hủy các mối quan hệ giữa người lớn với nhau, và ngay cả giữa người lớn và trẻ nhỏ.

Trước khi bàn về việc sử dụng bạo lực với trẻ để đạt được kết quả mà cha mẹ mong muốn, bạn hãy thử nghĩ nếu trong việc bạn gặp một người sếp luôn thích thao túng người khác bằng cách ra uy, dọa nạt đuổi việc, bạn có cảm thấy vui vẻ và hào hứng để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình?

Trong gia đình sẽ luôn có những tình huống mà cha mẹ mong muốn một đằng, con cái lại thích một nẻo. Sự mâu thuẫn đó sẽ không thể được giải quyết êm đẹp bằng bạo lực, mặc dù bạo lực là con đường ngắn nhất, nhanh nhất để kết thúc mâu thuẫn. Tuy nhiên, hãy cân nhắc những tác hại sau trước khi bạn định quát mắng hay đánh trẻ để con nghe lời: 

- Trẻ cảm thấy cha mẹ không tôn trọng ý kiến của mình, đưa ra những yêu cầu vô lí và không công bằng. Điều này có thể gây nên việc bé dần thiếu đi sự tin tưởng cũng như hạn chế chia sẻ các suy nghĩ của bản thân với cha mẹ.

- Bị áp đặt nhiều lần, bé có thể phát triển theo 2 khuynh hướng: một là trở nên bướng bỉnh, chống đối, hai là trở nên tự ti, có cảm giác bản thân kém cỏi, dần không dám phát biểu ý kiến, phụ thuộc vào sự sắp xếp của người khác.

- Việc sử dụng quát mắng trẻ có thể làm trẻ căng thẳng, có xu hướng bạo lực trong tương lai. Thậm chí bé sẽ áp dụng ngay cách quát mắng đó để giải quyết mâu thuẫn với anh chị em trong nhà hoặc bạn bè của bé.

Như vậy, cha mẹ nên hạn chế tối đa việc dùng bạo lực với trẻ nhỏ, thay vào đó cần sẵn sàng lắng nghe, và thương lượng để đạt được những thỏa thuận hợp lí với cả cha mẹ và con cái. Điều này có nghĩa là con có quyền đưa ra các ý kiến của con, suy nghĩ của con dù nó thậm chí hoàn toàn trái ngược với cha mẹ, sau đó cha mẹ và con cùng xem xét để cố gắng thỏa mãn được mọi nhu cầu, mong muốn của hai bên.

Đừng phủ nhận ngay lập tức những ý kiến trái chiều của trẻ, không cắt ngang khi bạn cảm thấy không đúng với mong đợi của bạn, hãy kiên nhẫn cho đến khi con nói hết rồi mới phân tích cho con những điểm chưa hợp lí trong suy nghĩ của con. Mặc dù đều là phủ nhận, nhưng việc nói: ”Không, con phải...”. Khác với việc nói: “Mẹ hiểu là con muốn…như thế cũng là một cách…nhưng mẹ nghĩ…”. Khi biết được nguyên nhân của việc không lựa chọn cách của bé mà chọn cách của mẹ thì bé sẽ cảm thấy dễ chấp nhận hơn là đơn thuần bị áp đặt chỉ vì cha mẹ lớn hơn.

Ví dụ: Con muốn bạn đọc truyện cho con nhưng bạn lại đang phải chuẩn bị bữa tối.

Hãy nói với con: “Mẹ biết là con muốn nghe mẹ đọc truyện cho con bây giờ, nhưng mẹ đang bận nấu ăn. Mẹ sẽ đọc truyện cho con sau bữa tối nhé” thay vì: “Không, mẹ đang bận, con ra kia chơi đi”. Rõ ràng sự thỏa thuận cho bé thấy bé sẽ được đáp ứng mong muốn của bé sau khi mẹ kết thúc công việc của mẹ. Nhu cầu của cả 2 bên đều được tôn trọng.

Lợi ích của việc thương lượng là gì?

học được cách trao đổi ý kiến

  • Trẻ học được cách trao đổi ý kiến và cùng tìm ra giải pháp chung. Trẻ hiểu rằng muốn đạt được điều mình cần thì trẻ cần phải đưa ra những lý lẽ thuyết phục, cần học cách trình bày quan điểm rõ ràng và hợp lý.
  • Khi được nêu ý kiến và nhận được phản hồi của cha mẹ, cũng như sự phân tích mọi mặt của sự việc, bé sẽ học được cách đánh giá vấn đề, và chấp nhận sự phủ định khi lý do cha mẹ đưa ra là chính đáng.
  • Bé nhận được sự thỏa thuận mà không phải áp đặt, sẽ tin tưởng vào cha mẹ, sẵn sàng chia sẻ với cha mẹ và cởi mở để nhận được tư vấn từ cha mẹ. Điều này là sự gắn kết tuyệt vời cho các mối quan hệ trong gia đình.

Đừng nhầm lẫn giữa thương lượng và mua chuộc. Mua chuộc là cách dùng phần thưởng để lôi kéo bé theo ý kiến của bạn, không phải là cách để đạt được sự đồng thuận. Ví dụ: bạn muốn con ra ngoài chơi để bạn làm việc, nếu là thương lượng bạn sẽ nói: “Con ra ngoài chơi với anh Bon nhé, mẹ làm xong việc sẽ đi đá bóng với con”, nhưng mua chuộc sẽ là: “Con ra ngoài chơi với anh Bon đi rồi mẹ cho xem Ipad”.

Dùng phần thưởng, bạn sẽ dụ dỗ bé nhanh hơn, đạt được kết quả nhanh hơn thương lượng. Nó là cách hòa bình hơn cách dùng bạo lực để yêu cầu con nghe lời, song lâu dài không phải là cách tốt. Bởi nếu thiếu phần thưởng bé sẽ không nghe lời nữa, hoặc bé sẽ học cách mặc cả phần thưởng theo ý bé.

Tuy nhiên, để thực hiện được việc thương lượng, cha mẹ cần phải kiên nhẫn bởi không phải lúc nào thỏa thuận cũng thành công. Khi mới bắt đầu, bé có thể không muốn nghe ý kiến phân tích của người lớn mà kiên quyết đòi hỏi phải làm theo ý mình.

Giai đoạn này cha mẹ rất dễ lặp phải sai lầm là dùng bạo lực để kết thúc sự giằng co giữa hai bên. Khi vượt qua được ngưỡng này, cha mẹ và con cái sẽ tương đối dễ dàng để cùng bàn luận và đạt được thỏa thuận. Đó là một quá trình dài, và không thể nóng vội. Mấu chốt của nó còn nằm ở việc khi đã đưa ra thỏa thuận, bạn nhất quyết phải thực hiện nó. Đừng đưa ra những hứa hẹn suông.

Nếu bạn thỏa thuận với bé, sau khi bạn giặt xong quần áo sẽ chơi nhắm mắt trốn tìm, thì sau khi xong việc dù có mệt đến mấy, hãy chơi cùng con, đừng dùng bất cứ lý do gì khác để thoái thác. Bạn vi phạm thỏa thuận, dần dần, bé sẽ không muốn thương lượng với bạn nữa vì đã mất lòng tin.

  • 2.6k lượt xem2 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?