Bố mẹ ơi, hãy trao cho con quyền được tự do lựa chọn

Tại sao lại phải trao cho con quyền lựa chọn khi rõ ràng là bố mẹ mới là người có kinh nghiệm, có hiểu biết và sẽ đưa ra những quyết định có lợi nhất, tốt nhất cho con?

Đó là một trong những nguyên nhân khiến nhiều bậc cha mẹ cho rằng trẻ nhỏ nên nghe theo quyết định của người lớn.

Phần lớn cũng có thể xuất phát từ việc nuông chiều, nâng niu con, những bậc cha mẹ ấy đã tự mình quyết định mọi thứ cho con. Đến khi con lớn, lại lo sợ con vất vả, muốn an bài cho con một con đường dễ dàng hơn mà lại tiếp tục giúp con lựa chọn trường lớp, khối thi, trường thi, thậm chí ra trường làm ở đâu cũng là do cha mẹ quyết giúp.

Hoặc cũng có thể xuất phát từ việc kì vọng quá lớn vào con, biến con thành người thực hiện những giấc mơ dang dở của mình, mà nhiều bậc cha mẹ buộc con làm theo ý họ. Những kì vọng ấy không chỉ tạo áp lực cho trẻ mà còn tước bỏ ở trẻ những lựa chọn thực sự trẻ mong muốn.

trao-cho-con-quyen-duoc-lua-chon-trao-cho-con-tu-do

Những lợi ích khi cha mẹ cho con quyền lựa chọn

Đưa cho con quyền tự lựa chọn tưởng là đơn giản nhưng đòi hỏi cha mẹ phải kiên trì, giải phóng những suy nghĩa áp đặt và buông bỏ những kì vọng vô lí. 

Khi có quyền lựa chọn, trẻ hợp tác với cha mẹ hơn

Từ hợp tác ở đây có ý nghĩa tích cực hơn từ nghe lời. Cha mẹ nào cũng mong muốn con phải làm theo lời mình nói, và phần lớn chọn phương pháp ép buộc, yêu cầu hoặc dụ dỗ trẻ: Con “phải” mặc chiếc váy tím đó, hôm nay chúng ta đi dự tiệc sinh nhật cơ mà; mẹ yêu cầu con tắt ngay cái máy đó đi, mẹ đau hết cả đầu rồi; hay: con ăn hết đĩa cơm xong mẹ sẽ mua cho con một con gấu bông… Tuy nhiên, càng bị ép buộc, trẻ càng muốn phản kháng, càng dụ dỗ trẻ càng ỉ lại và không có động lực thực sự. Khi cho trẻ tự chọn, trẻ sẽ cảm thấy bản thân mình có quyền quyết định nên sẽ hợp tác với cha mẹ hơn.

Khi cho trẻ tự chọn, trẻ sẽ học được mối quan hệ giữa quyết định và kết quả

Dần dần trẻ sẽ có thói quen suy xét, cân nhắc xem mình nên lựa chọn như thế nào và cảm thấy dễ dàng đối mặt với kết quả cho lựa chọn của mình tạo ra, không đổ lỗi cho người khác vì đã yêu cầu trẻ làm. Trẻ tự trở nên có trách nhiệm hơn. Ví dụ, bạn có thể để bé tự quyết định mang dép trái hoặc đi tất mỗi bên một màu khi bạn đã nhắc mà bé vẫn muốn làm vậy. Nếu có bị bạn bè trêu trọc hay bị ngã do đi trái dép thì lần sau bé sẽ hiểu cần làm thế nào cho tốt.

Khi được quyền lựa chọn, trẻ cũng sẽ tự lập hơn

Trẻ sẽ biết cách đưa ra chính kiến của bản thân, biết rõ mình thích gì và sẵn sàng trao đổi với mọi người để thể hiện suy nghĩ. Điều này sẽ giúp con tự lập, sẽ dễ thích nghi với cuộc sống, dễ hòa đồng và mạnh mẽ trước mọi thử thách trong tương lai.

Để bắt đầu cho con quyền lựa chọn, cha mẹ hãy đi từ việc thay đổi cách nói

Đừng dùng những câu mệnh lệnh như: “Con ăn nho đi” mà thay bằng “Con thích ăn chuối hay ăn nho?”. Hãy thay việc nói “Dọn đồ chơi ngay” thành “Con muốn dọn đồ chơi trên bàn trước hay dọn sách vào kệ trước?"

Câu mệnh lệnh thường khó nghe, nhưng đưa ra cho con lựa chọn lại khiến bé cảm giác mình được tham gia vào quá trình quyết định.

Giảm bớt áp lực cho con và chính mình bằng cách không bắt trẻ thực hiện mọi thứ ngay lập tức

Thử tưởng tượng bé đang say sưa lắp lego mà mẹ yêu cầu con phải đánh răng ngay lập tức, thì hầu như bé nào cũng sẽ mặc cả thêm một lúc hoặc phớt lờ lời nói của mẹ. Vì vậy yêu cầu “ngay lập tức” dường như là không hiệu quả cho lắm.

Với trẻ nhỏ, hãy gắn công việc với một mốc cụ thể nào đó, ví dụ: “Con muốn đánh răng ngay hay sau khi mẹ đánh răng xong?”, còn với bé lớn hơn, hãy gia hạn cho con bằng thời gian: “Con dọn đồ chơi sau 10 phút nữa nhé”…

trao-cho-con-quyen-duoc-lua-chon-trao-cho-con-tu-do

Nguyên tắc khi trao quyền lựa chọn cho con

Không đưa ra những lựa chọn mà bạn biết chắc chắn câu trả lời của con là gì. Như thế giống như kiểu “trao quyền trá hình” hay một cách ép buộc nhẹ nhàng hơn ra lệnh. Ví dụ: “Con đi chơi với mẹ hay ở nhà một mình với con chuột?”. Dĩ nhiên con sợ chuột thì sẽ buộc phải đi với mẹ, dù thích hay không. Như vậy nghĩa là cha mẹ cần đưa ra những lựa chọn có giá trị ngang nhau.

Hoàn toàn tôn trọng lựa chọn của con

Khi bé đã có quyết định của bé, dù có giống của cha mẹ hay không, chúng ta cũng phải tôn trọng quyết định ấy, đừng cố gắng thuyết phục hay ép bé thay đổi quyết định. Việc can thiệp quá sâu của cha mẹ vào những lựa chọn của trẻ có thể khiến bé cảm thấy cha mẹ không nghiêm túc khi cho con lựa chọn.

Không chỉ trích hay cười nhạo kết quả tạo ra bởi những lựa chọn của con

Ví dụ bé tự chọn 2 chiếc tất khác nhau, 1 chân đen, 1 chân vàng, kết quả là bị bạn bè trêu ghẹo, cha mẹ không được nói với con: “thấy chưa, mẹ đã bảo rồi”. Bé còn nhỏ, việc đưa ra những quyết định có kết quả tốt hay xấu không quan trọng, mà quan trọng là bé trải nghiệm về quá trình đó. Sự chỉ trích của người lớn sẽ vô tình khiến trẻ sợ hãi, và không dám tự quyết nữa.

  • 348 lượt xem0 bình luận
  • Khác
    • Chia sẻ
    • Sao chép liên kết
    • Báo cáo
Báo cáo vi phạm
Để giúp cho cộng đồng Bé Yêu tốt hơn, hãy mô tả sự cố mà bạn gặp phải?